Avrupa'daki tam ölçekli bir savaş küresel ticareti yok ederdi ve Çin için öngörülebilir ekonomik alışveriş, ABD ile rekabette hâlâ ana araçtır. Bu nedenle Pekin, Putin'in eylemlerini kontrol ediyor: Çatışma cephede sürüncemede kalmalı, ancak tüm kıtayı istikrarsızlaştırmamalı diyor analist Bartłomiej Kot.
Bartłomiej Kot, analist, Aspen Institute CE direktörü: Çok fazla gürültü, medya patırtısı ve sürekli aynı çemberde dönüp durma – Trump ekibi "24 saatte barış" oyununa girdiğinden beri geribildirim bu şekilde görünüyor.
Oslo'daki görüşmelerin sonucu, ABD-Ukrayna ilişkilerinde geçici bir yumuşama oldu. Putin ise "iyi niyet" göstergesi olarak Amerikalı bir rehineyi serbest bırakarak ara seçim kampanyası sürecinde Trump'a iç politika için koz verdi. Yürütülen görüşmeler sırasında, Ukrayna için güvenlik garantileri vizyonu gibi konular daha da detaylandırılsa bile, Rus tarafında bu savaşı bitirmek adına hâlâ gerçek bir irade yok.
Moskova'nın tüm bu "barış" diplomasisi, zaman kazanma oyunu ve Amerika ile Avrupa arasında bir nifak sokma çabasından ibaret.
Rus diktatörü, Trump'ın devasa egosunu ustalıkla okşayarak ona hareket kabiliyeti illüzyonu besliyor. Ek olarak Putin, Rusya'nın eskiden olduğu gibi ABD ile birlikte dünyanın kaderine karar verebilecek yine büyük bir süper güç olduğu anlatısını yaratıyor. Maalesef giderek daha fazla insanın buna inandığından endişe ediyorum. Bu retorik Rus tarafınca ortaya atıldı, çünkü Trump için liberal dünya düzenini savunmaktan ziyade, güçlülerin dünyayı paylaştığı bir süper güçler konseri hayal etmek daha cazip geliyor.
Bu durumda Trump'ın tarafında dış politika namına pek az şey, iç politika ihtiyaçlarına yönelik anlatı ise pek çoktur. ABD Başkanının çok büyük bir sorunu var, çünkü kendi başlattığı İran savaşı nedeniyle Amerika'da yakıt fiyatları dramatik bir şekilde arttı. Bu yüzden Trump, suçu atacak birini acilen bulmak zorundaydı. Tercihini Ukrayna'dan ve onun Rus rafinerilerine yönelik saldırılarından yana kullandı.
Avrupalıların papağan gibi tekrarladığı, savaşın kaderinin artık sadece Ukraynalılara ve onların savaşma iradesine bağlı olmadığı inancının aksine; savaş o kadar uzun süredir devam ediyor ki, hem Kiev hem de Moskova büyük ölçüde müttefiklerine bağımlı durumda. Ukrayna savaşabilmek için Batı'nın silah ve para yardımına ihtiyaç duyuyor, Rusya ise Çin'den ekonomik destek alıyor.
Ancak Çin, Rus emperyalizmine körü körüne destek vermiyor. Durum küresel ölçekteki çıkarlarını desteklemediğinde Putin'i durdurmayı başarıyorlar. Bunu daha önce, örneğin Temmuz 2026'da Rusya yeniden nükleer silah tehdidinde bulunduğunda görmüştük. Çinliler o zaman durumu netleştirmiş ve Rusya'ya nükleer kullanımının kesinlikle dışlandığına dair bir uyarıda bulunmuşlardı.
Çin'in onayı olmadan bu savaş ne şiddetlenecek ne de sona erecek. "İki kişi dövüşür, üçüncü kazanır" ilkesiyle hareket ediyorlar. Batı cephaneliklerini tüketirken ve Rusya Pekin'in vasalı haline gelirken, Şi Cinping karlarını sayıyor ve gücüne güç katıyor. Ancak bu Çin kinizminin de sınırları var.
Avrupa'daki tam ölçekli bir savaş küresel ticareti yok ederdi. Çin için öngörülebilir ekonomik alışveriş, ABD ile rekabette hâlå temel araçtır. Bu nedenle Pekin, Putin'in eylemlerini denetliyor: Çatışma cephede sürüncemede kalmalı, ancak kıtayı tamamen istikrarsızlaştırmamalı.
Rusya için mevcut aylarca süren askıda kalma durumu bir çıkmaz değil; Batı'yı parçalamak için bir yakıt. Putin, zamanın kendi lehine işlediğini çok iyi bildiği için diplomatik laf kalabalığını kasıtlı olarak uzatıyor. Gerçek bir barış için çabalamak yerine Kremlin memnuniyetle...