YEREVAN, 25 Ekim (Xinhua) -- 23 rengi harmanlayan bir şerit, bir kelebek figürü oluşturuyor; her bir renk tonu, 2022 yılında kabul edilen Kunming-Montreal Küresel Biyoçeşitlilik Çerçevesi'nin (KMGBF) 23 hedefinden birini temsil ediyor.
Erivan'da devam eden Birleşmiş Milletler (BM) Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi Taraflar Konferansı'nın 17. toplantısında (COP17) bu amblem; konferans duvarlarında, delegelerin yaka iğnelerinde ve akreditasyon kartlarında yer alıyor.
Ancak gerçek kelebeğin kendisi ortalıkta görünmüyor.
Ermenistan'a özgü bir kelebek türü olan Polyommatus eriwanensis, her yıl tek bir nesil üretiyor ve yetişkinleri, haziran ortasından temmuz ortasına kadar uçtuktan sonra ülkenin 1.200-2.200 metre yükseklikteki kireçtaşı otlaklarından kayboluyor.
Ekim ayında, Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi'nin 196 tarafının temsilcileri COP17 için Ermenistan'ın başkentinde toplandığında, kelebeğin kısa uçuş mevsimi çoktan sona ermiş oluyor. Ancak bu az bilinen böcek, doğayı koruma konusundaki zorlu sorularla boğuşan bir konferans için uygun bir sembol haline geldi: Bunu yapacak kaynaklara kim sahip, ilerleme nasıl ölçülür ve doğa hakkında bu kadar çok şey bilinmezken nasıl hareket edilir?
Anlaşmazlıklar müzakerelerin bir parçasıdır. Açılış oturumunda Senegal, Afrika Grubu adına konuşarak gelişmiş ülkeleri mali taahhütlerini yerine getirmeye çağırırken, Jamaika yeterli kaynakların seferber edilmesinin önemini vurguladı.
Taraflarca değerlendirilen ulusal hedeflerin yarısından azı hedeflenen yolda ilerliyor. Yine de aynı kelebek, ulusal sınırları aşan ve müzakere gerektirmeyen ortak bir taahhüdün görsel bir hatırlatıcısı olarak delegasyonlar arasında yer alıyor.
Kelebeğin harmanlanmış 23 rengi, KMGBF'nin üç tematik alanda gruplandırılmış 23 hedefini temsil ediyor: biyoçeşitlilik üzerindeki tehditlerin azaltılması, sürdürülebilir kullanım ve fayda paylaşımı yoluyla insanların ihtiyaçlarının karşılanması ve uygulama için araç ve çözümler sağlanması.
Tasarımcıları ayrıca, kelebeğin başkalaşımını, doğayı korumak için gereken dönüşümün bir sembolü olarak kullandılar.
Kelebek, her yıl sadece yaklaşık bir ayını uçan bir yetişkin olarak geçiriyor. Yaşam döngüsünün geri kalanında ise yumurta, tırtıl ve pupa gibi daha az görünür evrelerden geçerek gelişiyor.
Biyoçeşitlilik diplomasisi de benzer bir model izliyor. Bir COP toplantısı iki haftalık konuşmalar, fotoğraflar ve deklarasyonlar getiriyor. Bu vaatlerin değişime yol açıp açmayacağını belirleyen çalışma ise büyük ölçüde spot ışıklarının uzağında gerçekleşiyor; yasaların çıkarılması, bütçelerin ayrılması, zararlı sübvansiyonların reforme edilmesi ve koruma önlemlerinin uygulanması gibi.
Çerçevenin 2030 son tarihine dört yıl kala hükümetler, neyin başarıldığını ve nerede daha fazla eyleme ihtiyaç duyulduğunu değerlendirmek için ulusal raporlardan, hedeflerden ve göstergelerden yararlanarak kolektif ilerlemenin ilk küresel incelemesini yürütüyorlar.
Ancak bu süreç, elde edilmesi zor olmaya devam eden güvenilir izleme verilerine bağlı. Kelebek bu zorluğu gözler önüne seriyor; COP17'deki belirginliğine rağmen, bilim insanları hala tırtıllarının hangi bitkiyle beslendiğini bilmiyor.
Doğada tanımlanması zor olan kelebeğin izlenmesi de güç; bu durum bilim insanlarının popülasyon eğilimleri ve karşılaştığı tehditler hakkında sınırlı bilgiye sahip olmasına neden oluyor.
Tek bir türü takip etmek bu kadar zorluk yaratıyorsa, uçsuz bucaksız, uzak ormanlar, derin okyanuslar ve sulak alanlardaki biyoçeşitliliği izlemek çok daha büyük bir girişimdir.
Kelebek aynı zamanda kelebek etkisini de akla getiriyor. 1972'de meteorolog Edward Lorenz, artık meşhur olan şu soruyu sormuştu: Acaba f...