Eylül 2025'ten bu yana Pakistan, birçok Arap ve Müslüman ülkeyle çok katmanlı ve çok alanlı savunma anlaşmaları imzaladı. Suudi Arabistan ile Stratejik Karşılıklı Savunma Anlaşması (SMDA), Türkiye ve Suudi Arabistan ile Mekke Ortak Savunma Anlaşması (MJDA), Kuveyt ile ise savunma paktı imzalamıştır. Pakistan yakın zamanda başka bir savunma anlaşması imzaladı: Bedir Anlaşması. Pakistan, Türkiye, Katar ve Endonezya bu anlaşmanın imzacıları arasında yer alıyor. Bu savunma anlaşmaları geçtiğimiz yıl Pakistan'ın Orta Doğu'daki stratejik ilgisini artırdı. İlginçtir ki her anlaşmada ortak savunma üretimi ve savunma sanayine yatırım yapılmasına ilişkin açık hükümler yer alıyor. Her savunma anlaşmasındaki bu madde, İslamabad'ın alıcı-satıcı ilişkisinden bölgedeki güvenilir ortaklarla ortak yapım ortaklığına geçmeye yönelik uzun vadeli stratejik hedefini ortaya koyuyor.
İslamabad'ın her savunma paktında ortak savunma üretimi maddesine vurgu yapmasına neden olan dört temel stratejik faktör var. Hindistan faktörü birincil etken olmaya devam ediyor. Yeni Delhi'nin savunma bütçesi şu anda 80 milyar doları aşıyor ve gelişmiş platformların hızlı bir şekilde devreye sokulması niteliksel açığı daha da genişletti. Orta güçlerle ortak üretim düzenlemeleri muhtemelen Pakistan'ın tüm araştırma ve geliştirme maliyetini üstlenmeden savunma modernizasyonunu hızlandırmasına olanak tanıyacaktır. Pakistan, bileşenleri ve alt sistemleri yurt içinde üreterek daha yüksek bir operasyonel tempoyu sürdürebilir ve inandırıcı geleneksel caydırıcılığı koruyabilir.
İslamabad, Güney Asya'daki stratejik eşitliğin sayısal eşdeğerlik gerektirmediğine inanıyor. Öncelikle, Yeni Delhi'nin İslamabad'a karşı kesin bir üstünlük elde etmesini engelleyebilecek bir hızda teknolojiyi özümseme, uyarlama ve yerlileştirme becerisini gerektiriyor. Dolayısıyla bu savunma anlaşmaları Pakistan'ın konvansiyonel ve stratejik yetenekleri için kuvvet çarpanı işlevi görüyor. Pakistan'ın geçen yılki savunma paktları stratejik önemini artırdı. İslamabad'ın ikinci stratejik hedefi, savunma tedarikçilerinin çeşitlendirilmesi ve savunma tedarik zincirinin Batı silahlarına olan bağımlılığının azaltılmasıdır.
Tarihsel olarak İslamabad Çin silahlarına güveniyordu ancak bağımlılığın boyutu son yirmi yılda önemli ölçüde arttı. Stockholm Uluslararası Barış Araştırma Enstitüsü bu bağımlılığın neredeyse yüzde 80 olduğunu kaydetti. Her ne kadar Pakistan ve Çin, her türlü hava koşuluna uygun stratejik ilişkilerinde benzeri görülmemiş bir güven ve derinliğe sahip olsalar da, teorik açıdan, herhangi bir dış kaynağa aşırı bağımlılık İslamabad'ı endişelendiriyor. Benzer şekilde İslamabad, askeri tedariklerini Batı'ya bağımlı tedarik zincirlerinden ayırmaya giderek daha fazla çaba gösteriyor. Bu yaklaşımın kökleri, Pakistan'ın ani ambargolar ve yaptırımlarla ilgili tarihsel olarak acı deneyimlerine ve İslamabad'ın, Batı'nın savunma ihracatını jeopolitik krizler sırasında Küresel Güney üzerinde siyasi kaldıraç olarak kullanma eğilimine karşı daha geniş direnişine dayanıyor.
İslamabad öncelikle yabancı güçlerin etkisinden uzak, güvenilir ve kesintisiz silah tedarikini güvence altına almak için Batılı olmayan sağlam savunma ortaklıkları geliştirmeye istekli. Pakistan, zengin Suudi ve Katar sermayesini teknolojik açıdan gelişmiş Türk silah endüstrisiyle birleştirerek, bu stratejik hedefe ulaşmak için orta güçlerle yalıtılmış, işbirlikçi bir savunma ağı inşa ediyor. İslamabad, Çin ile olan stratejik ittifakının yanı sıra bu savunma anlaşmalarının İslamabad'a izin verebileceğine inanıyor.