Hayatım boyunca toplulukların, kurumların ve tüm ülkelerin gerçekle olan bağlarını koparışına şahit oldum.
1980'lerin ortalarında Yugoslavya'da kitap yayımcılığı kariyerime yeni başlarken, toplumumuzu 40 yıldır bir arada tutan ortak gerçekler parça parça dmekte; insanlar ülkemizin neyi temsil ettiği, temel değerleri ve nihayetinde gerçekte neler olup bittiği konusunda artık uzlaşamaz hale gelmişti.
Sonunda yüz binlerce insan öldü. Milyonlarca insan yerinden edildi. Bireysel hayatlar mahvoldu. Topluluklar, nesiller boyunca kendi kendini yeniden üretecek insanlık dışı acı ve yıkım kalıntılarıyla baş başa kaldı.
Onlarca yıl sonra Güney Afrika'da, tam tersi bir hareketin parçası oldum: Bir grup inatçı gazeteci, yolsuzluğun ve devletin gasp edilmesinin enkazını belge belge eşeleyerek, hırsızlığın artık inkâr edilemeyeceği noktaya kadar çalıştı. Bu temel çaba, ülkeyi yeniden umuda ve hatta çok kısa süreliğine de olsa iyimserliğe doğru çeken kıvılcım oldu.
Bu iki deneyim bana zıt yönlerden aynı dersi verdi: Gerçeklerle bağını koparan bir toplum, kendiyle olan bağını da koparır. Gerçek için mücadele eden bir toplum ise hâlâ çıkış yolunu bulabilir.
Dünya Haberler Günü'nün temsil ettiği şey tam da budur ve bu yüzden 28 Eylül'de yüz aşkın ülkeden binin üzerinde haber odası bunu birlikte kutlayacaktır.
Dünya Haberler Günü; güvenilir bilginin, bilgi temelli modern toplumumuzun altyapısı olduğuna olan inancımızı güçlü bir şekilde ifade etmemiz için varlığını sürdürmektedir. Su veya elektrik gibi varoluşumuzun temeli olan bu unsur, ortadan kalkana ya da haber gibi görünen fakat haber olmayan bir şeyle değiştirilene kadar kimse tarafından düşünülmez.
Medyanın propaganda odakları ve dezenformasyon trolleriyle paylaşılması, tüm yapımızın en büyük yapısal zayıf noktalarından biridir. Raporlarımız, analizlerimiz ve araştırmalarımız, yüzünün gördüğü en büyük nefret ve çılgınlık faillerinden bazılarıyla aynı dağıtım kanallarından ilerlemektedir.
Ve yine de, yine de direniyoruz. Hâlâ buradayız çünkü ne pahasına olursa olsun sizin tarafınızda olmak bizim misyonumuz, itici gücümüzdür.
Gerçekleri öğrenmenize her zaman yardımcı olacağız.
Gerçekler kendiliğinden gelmez. Gitmeli ve gerçekleri bulmalıyız: Belgeyi okumalı, tanığı bulmalı, iddiaları iki kez kontrol etmeli, gerçek risk alan kaynakları korumalı, güçlü kişilerin sorulmasını istemediği soruları sormalı ve bu soruları geçiştirdiklerinde tekrar sormalıyız. Yayınladığımız şeyin altına imzamızı atmak ve yanlış yaparsak bunu kamuoyu önünde düzeltmek için buradayız. Algoritmik hız, gerçekle aynı şey değildir; özgüven de öyle.
Neyin önemli olduğunu anlamanızı sağlayacağız.
Tek başına bir veri noktası size yalnızca bir şeyin gerçekleştiğini söyler. Bir taşkın seviyesi, bir bütçe kalemi, bir oy pusulası sayısı. Gazeteciliğin görevi bir şeyin neden gerçekleştiğini, bundan kimin yararlandığını, bedeli kimin ödediğini ve bundan sonra ne olmasının muhtemel olduğunu açıklamaktır. Bağlam, genellikle bilgi ile gazetecilik arasındaki farktır. Bilgi, kör bir hızla her türlü akışı doldurabilir. Gazetecilik ise dünyaya anlam vermek zorundadır.
Güvenilir gazeteciliği seçmek çok önemlidir.
Bu, her haber odasına güvenilmesi veya bize karşı zor sorulardan vazgeçilmesi yönünde bir çağrı değildir. Güven ömür boyu kazanılır ve her yeni haberle yeniden canlandırılmalıdır.
Daily Maverick'teki ekibime, biz ancak en son haberimiz kadar iyiyiz dediğimi çok defa hatırlıyorum. Ancak siz okuyucuyu, bilgisinin nereden geldiğini gösteren, haberi görüşten ayıran, bir şeyi bilmediğini dürüstçe kabul eden haberciliğe sahip çıkmaya davet ediyoruz.