Birinci Balkan Savaşı'nın en kanlı, muhtemelen de en kanlısı olan muharebe, Yenice Vardar Muharebesi'dir (19-20 Ekim 1912). Yunan zaferiyle Selanik ve Orta Makedonya'nın kurtuluşunun yolu açılmıştır. Bugün 30.000'den fazla nüfusa sahip olan ve idari olarak Pella Bölgesel Birimi'ne bağlı olan Yenice Vardar, Osmanlı döneminde Osmanlılar için kutsal bir şehirdi. Yenice Vardar Muharebesi'ne değinmeden önce bu Makedon şehri hakkında daha fazla bilgi verelim.
Yenice Vardar, antik Pella'ya çok yakın olmasına rağmen, geç Bizans döneminden önce burada bir yerleşim olduğuna dair kanıt yoktur; bazıları ise bugünkü Yenice Vardar'ın bulunduğu yerde ilk yerleşimi Türklerin kurduğuna inanmaktadır. Nitekim H.P. Simeonidis'in “Yeni Yunanca Yer Adları Etimolojik Sözlüğü”ne göre, Yenice ismi Türkçe “Yenice”den (Neapolis) gelmektedir. Ayrıca Türk öğretmen Şeyh Lese'nin kemikleri de Naousa'dan Yenice Vardar'a nakledilmiştir. Şehir elbette 1904-1908 yılları arasındaki Makedon Mücadelesi ve devasa bir bataklık alan olan Yenice Vardar Gölü'nde verilen çetin savaşlarla da tanınır. Penelope Delta, efsanevi tarihi romanı “Bataklığın Sırları”nı (1937) bu savaşlardan esinlenerek yazmıştır. 1927-1937 yılları arasında göl kurutulmuştur. Yenice Vardar ve çevresindeki yerleşimler yeni sakinler çekmiştir. Bölge sıtmadan arındırılmış, ıslah edilmiş ve güzelleştirilmiş olup bugün Yunanistan'ın en güzel ve en verimli bölgelerinden biridir.
16/29 Eylül 1912'de Yunanistan, Bulgaristan, Sırbistan ve Karadağ'ı takip ederek seferberlik ilan etti. Seferberlik tatmin edici sonuçlar verdi; Kara Kuvvetleri 135.000 asker topladı. Bunların 95.000'i, savaşın başladığı 5 Ekim 1912 tarihinde muharebeye hazır durumdaydı. Son diplomatik girişimler hiçbir sonuç vermedi. Osmanlı İmparatorluğu ve Balkan ülkeleri karşılıklı olarak büyükelçilerini başkentlerinden geri çektiler.
Veliaht Prens Konstantin komutasındaki Teselya Ordusu 80.000'den fazla askere sahipken, Korgeneral Konstantin Sapountzakis liderliğindeki Epir Ordusu sadece 10.000-13.000 askere sahipti. 5 Ekim'de saldırı emri verildi. Yunan kuvvetlerinin karşılaştığı ilk ve çok önemli engel Sarantaporo geçidiydi. Burası antik çağlardan beri bilinen bir noktaydı. Kırk geçidi yoktu ama bir ana geçidi vardı. Diğerleri sadece yük hayvanlarının ve küçükbaş hayvanların geçişine uygundu. Piyade birliklerinin ve katırların geçişine uygun bir yol daha vardı. Sarantaporo'daki savunmayı organize eden ve bölgeyi tahkim eden Alman Von der Goltz (Paşa), kibirli bir şekilde “Sarantaporo, Yunan Ordusu'nun mezarı olacak” demişti. O dönemde Yunan Ordusu'nun organizatörü olan Fransız Vosseur bile, dönemin savaş araçlarıyla Sarantaporo Geçitleri'nin “geçilemez ve aşılamaz” olduğunu söylemişti.
5 Ekim 1912'de Yunan ordusuna ilerleme emri verildi. Türk karakollarının yanı sıra, önce Elassona-Deskati-Sarantaporo hattında, ardından Serfiçe-Kozani hattında bir Türk dizilimiyle karşılaşacaktı. Yunan Ordusu 5 Ekim akşamı Elassona'nın hemen dışına ulaştı ve ertesi gün, 6 Ekim 1912'de şehri kurtardı. Elassona, 1912'de Yunanistan'a verilmeyen tek Teselya şehriydi.