ATİNA: İsrailliler, 7 Ekim saldırıları ve ardından Gazze, Lübnan ve İran ile yaşanan savaşlardan bu yana yapılacak ilk seçimlere hazırlanırken, eski Başbakan Ehud Olmert, iki devletli çözümü masaya koymaya istekli az sayıdaki İsrailli sesten biri olmaya devam ettiğini söylüyor.
2006-2009 yılları arasında İsrail'i yöneten Olmert, görevdeki son yılında Filistinlilere 1967'de işgal edilen toprakların neredeyse tamamı üzerinde bir devlet teklif etmişti. Bu öneri hiçbir zaman imzalanmadı ve aylar sonra görevinden ayrıldı. Yıllar sonra ise yolsuzluk suçlamasıyla hüküm giyerek hapse girdi.
Şu anda Benjamin Netanyahu'nun en sert eleştirmenlerinden biri olan Olmert, seçmenlerin mevcut başbakanın dönemini sona erdirmesini ve barışı sağlama yönünde yenilenmiş bir çabanın önünü açmasını umarak yaklaşan seçimi kendi kampanyası haline getiriyor.
Ancak Atina'daki “Arab Views” podcast'i için yapılan bir röportajda Genel Yayın Yönetmeni ve sunucu Faisal J. Abbas'ın belirttiği gibi asıl soru, İsrail'de kimsenin dinleyip dinlemediği ve karşı tarafta barış için ciddi bir ortağın olup olmadığıdır.
Arap dünyası yirmi yılı aşkın süredir bir barış planına sahipken, Suudi Arabistan İsrail ile normalleşmenin ancak Filistin devletine giden geri dönülemez bir yol karşılığında gerçekleşebileceğini açıkça ortaya koydu.
Olmert, İsrail seçimlerinin sonucunun bu ihtimalin ulaşılabilir kalıp kalmayacağını belirlemeye yardımcı olabileceğine inanıyor.
Seçimlerin Netanyahu dönemini sona erdirip erdirmeyeceği sorulduğunda, “Bunu çok umuyorum” dedi. “Anketler çok uzun zamandır Netanyahu'yu destekleyen bloğun Knesset'te 52 ila 53 sandalyeden fazlasına sahip olmadığını gösteriyor.”
Bir koalisyonun hükümet kurabilmesi için 120 sandalyeli parlamentoda 61 sandalyeye ihtiyacı var. Olmert, tercih ettiği halefini çoktan seçti: eski ordu şefi Gadi Eisenkot.
Olmert, aşırı sağcı politikacılar Itamar Ben-Gvir ve Bezalel Smotrich'e atıfta bulunarak, “Her şeyden önce, Netanyahu hükümetinden, Netanyahu siyasetinden ve Ben-Gvir, Smotrich ve benzerlerinin seslerinden ve söylemlerinden kurtulmalıyız” dedi.
“Şu anda İsrail'in ulusal çıkarlarından sorumlu olan bu haydutlar grubu gitmeli.”
Ancak Olmert için hükümet değişikliği, bir anlaşma ihtimalini canlandırmak için gerekenlerin sadece bir parçası. Bölgesel bir liderin de fark yaratabileceğine inanıyor.
“Ve benim kanaatime göre bu, İsrailli olmayan, Avrupalı olmayan ve Amerikalı olmayan tek bir kişiye bağlı” dedi. “Majesteleri MBS, Muhammed bin Salman. O bir fark yaratabilir.”
Yine de Olmert, oldukça şüpheci bir İsrail kamuoyuyla karşı karşıya. Bu ay yayınlanan bir Gallup anketi, İsraillilerin yüzde 65'inin iki devletli çözüme karşı olduğunu ortaya koydu; bu, 2012'den bu yana neredeyse tam bir tersine dönüş anlamına geliyor.
Olmert, “Her şeyden önce bu şaşırtıcı değil” dedi. “İsraillilerin yüzde 65'inden fazlasının bu aşamada Filistin devletine karşı olmasını beklerdim.”
Bu muhalefeti büyük ölçüde 7 Ekim saldırısına ve sonrasındaki gelişmelere bağladı.
“Bunun nedeni, büyük ölçüde ve öncelikle, İsraillilerin çoğunluğunun 7 Ekim'in dehşetine verdiği doğal, hatta anlaşılabilir tepkidir.”
Olmert, daha önce kendi siyasi görüşlerini paylaşan ve iki devletli çözümü destekleyen arkadaşlarının o günden bu yana bu fikirden vazgeçtiklerini ve artık Filistinlilerin iş birliği yapacağına güvenilemeyeceğine inandıklarını söylediklerini belirtti.
Kamuoyundaki bu değişim, Netanyahu'nun saldırıdan önceki yıllarda Hamas'a yönelik tutumunun yeniden incelenmesiyle aynı zamana denk geldi.
Yıllardır Netanyahu'nun eleştirmenleri, onu Filistin Yönetimi'ni zayıflatmak amacıyla Gazze'deki Hamas'ı güçlendirmekle suçluyor.