Mısır lirası, son günlerde ABD doları karşısında belirgin dalgalanmalar yaşadı; bu durum, özellikle aşağıdaki altı faktör olmak üzere hem iç hem de küresel etkenlerin bir kombinasyonunu yansıtıyor:
Birincisi: Gelirler arttı ancak finansman ihtiyaçları daha hızlı büyüdü. Sorun sadece gelen döviz hacmiyle ölçülemez; aynı zamanda birikmiş talep ve ödenmemiş yükümlülükler de hesaba katılmalıdır. Şubat ayının sonundan bu yana yaşanan bölgesel ve uluslararası jeopolitik gerilimler, yaygın bir ihtiyati fiyatlandırmayı tetikledi ve ithalatçılar ile envanterlerini güvence altına almak isteyen işletmeler arasında dövize olan acil talebi artırdı. Esnek bir döviz kuru rejimi altında, kurdaki yukarı ve aşağı yönlü hareketler arz ve talep arasındaki dengeyi yansıtır. İyileşen döviz girişleri; dış borç geri ödemeleri, yabancı yatırımcıların kâr transferleri ve ithalat gereksinimlerini karşılama ihtiyacının yanı sıra, ithal enflasyonun ve stratejik emtialardaki küresel fiyat artışlarının yarattığı ciddi baskılarla karşı karşıyadır. Mısır Merkez Bankası'nın 2025/2026 mali yılı verileri, işçi dövizlerinin 47,3 milyar dolara, turizm gelirlerinin ise 18,4 milyar dolara ulaştığını gösteriyor. Buna rağmen, cari işlemler açığı 15,4 milyar dolardan 22,5 milyar dolara genişledi. Bu durum, görünürdeki çelişki için en önemli açıklamayı sağlıyor: Döviz kaynaklarındaki iyileşmeler, cari gelirler ile ödemeler arasındaki açığın büyümesini engelleyemedi. 2,8 milyar dolarlık genel ödemeler dengesi fazlası, finansman ve yatırım akışlarının desteğiyle elde edildi. Haziran ayına kadar olan dönemi kapsayan bu rakamlar, doların değer kazanmasının ana nedenlerinden biri olan ithalatı finanse etmek için artan döviz talebine dair arka plan sağlıyor. Ancak bunlar, tek başlarına Ekim ayındaki döviz kuru hareketlerinin nedenini açıklamıyor.
İkincisi: Üretim toparlandıkça dolara olan talep artabilir. İthalattaki artışların tamamı tüketime yönelik değildir. Ara malları, petrol dışı ithalattaki artışın %55,2'sini oluştururken, petrol ithalatı 24,9 milyar dolara yükseldi. Üretimi sürdürmek bugün dolar gerektiriyor, ancak bu üretim daha sonra ihracat yaratabilir veya ithalatın yerini alabilir. Bu nedenle ekonomik aktivitedeki büyüme, özellikle döviz getirilerinin gerçekleşmesi daha uzun sürdüğünde, para birimi üzerinde geçici bir baskı oluşturabilir. Önemli olan, bu ithalatın gelecekte döviz açığını daraltabilecek üretken kapasiteye dönüşmesini sağlamaktır.
Üçüncüsü: Bazı muhasebesel girişler piyasaya giren yeni dolarları temsil etmiyor. Örneğin, 18 milyar dolarlık doğrudan yabancı yatırımın içinde 6,2 milyar dolarlık yeniden yatırılan kazançlar yer alıyor. Bu kazançlar hesaplarda yabancı yatırımcılara atfedilebilir gelir ve ardından yeniden yatırım olarak kaydediliyor. Bunlar, kendi başlarına yurt dışından gelen yeni bir nakit transferini temsil etmiyor. Benzer şekilde, tüm yatırım geliri ödemelerini gerçek nakit çıkışı olarak değerlendirmek de yanlış olur, çünkü bunlar ilgili muhasebe girişlerini de içerir. Bu nedenle, döviz kuru üzerindeki baskıları değerlendirmeden önce hem girişlerin hem de çıkışların muhasebe işlemlerinden arındırılarak gerçek nakit hareketlerinin ayırt edilmesi gerekiyor.
Dördüncüsü: Döviz kuru, arz ve talebin zamanlamasının yanı sıra gelecekteki beklentilerin yeniden fiyatlandırılmasından da etkileniyor. Eğer bir ithalatçı maliyetlerin artacağını öngörürse, alımlarını öne çekebilir. Eğer bir ihracatçı doların değer kazanacağını beklerse, döviz satışını geciktirebilir.