BÜKREŞ - NATO Çok Uluslu Güneydoğu Tümeni'nin eski komutanı emekli Rumen General Dorin Toma, İttifak'ın Karadeniz'de bir operasyon başlatması çağrısında bulundu. Digi24'e verdiği röportajda, bölgedeki ticari gemilere yönelik saldırıların "yüzde yüz kasıtlı" olduğunu değerlendirdi.
Toma, üye devletlerin ek ekipman göndermesinin tek başına yeterli olmadığını, ortak gözetleme sistemlerine ve net bir şekilde tanımlanmış bir komuta yapısına sahip koordineli bir misyona ihtiyaç duyulduğunu düşünüyor.
Toma'nın ifadelerine göre, hem Ukrayna hem de Rusya, Rus petrolü ve Ukrayna tahılı taşıyanlar da dahil olmak üzere sivil gemilere saldırmak için hava ve deniz dronlarını kullanıyor.
Emekli general, bu tür dronların bir ticari gemiyi yanlışlıkla vurma olasılığının pratikte imkansız olduğunu iddia ediyor.
Rumen kamuoyunun dikkati ağırlıklı olarak Karadeniz'in batısındaki olaylara odaklansa da, Toma benzer saldırıların doğuda da gerçekleştiğine dikkat çekti. Ukrayna'nın orada, Türk şirketlerine ait gemiler de dahil olmak üzere ticari gemilere saldırdığını belirtti.
Emekli general, "Bu tür olaylar tüm Karadeniz bölgesinde yaşanıyor ve bunlar hiç şüphesiz kasıtlı saldırılardır" dedi.
Toma, aciliyetin kilit öneme sahip olduğunu ve Romanya'nın gözetleme, erken uyarı ve tehdit tanımlama sistemlerini çok daha önce geliştirip birbirine bağlaması gerektiğini vurguladı.
Digi24'e verdiği ve Novinite tarafından aktarılan demecinde, "Muhtemelen sonunda, bu tür tehditleri izleme, uyarma ve tanımlama sistemlerinin bugün değil, dün geliştirilmesi ve birbirine bağlanması gerektiği anlaşıldı" ifadelerini kullandı.
Bu kapasitelerin bir kısmının Avrupa'nın SAFE programı aracılığıyla ancak 2028 veya 2030 yıllarında tedarik edileceğine dair planları eleştirdi. Ona göre, bu sistemlere derhal ihtiyaç var.
Toma, Rumen limanlarının, karasularının ve ülkenin münhasır ekonomik bölgesindeki kritik altyapının korunmasının çatışmayı tırmandırmayacağı görüşünde.
"Romanya, Karadeniz'deki çıkarlarını savunmalıdır. Bu, liman bölgesini, egemen Rumen toprağı olan karasularını ve münhasır ekonomik bölge içindeki tüm ekonomik faaliyetleri kapsamaktadır" dedi.
Kendi kurgusuna göre misyon, ortak bir hedefe ulaşmak için farklı sistemlerin birbirine bağlanmasıyla, NATO'nun Baltık Denizi'ndeki operasyonu örnek alınarak organize edilmelidir.
Toma, geçici olarak konuşlandırılan ekipmanların, İttifak'ın sorumluluk alanının başka bir yerinde acil bir ihtiyaç ortaya çıkması durumunda başka yere taşınabileceği konusunda uyarıyor.
Özel bir operasyonun, katılımcı devletlerin ulusal bileşenlerini de dahil ederek, entegre sistemler ve net bir komuta-kontrol zinciri aracılığıyla gerekli koordinasyonu sağlayacağına inanıyor.
Toma'nın çağrısı, Karadeniz'deki ticari gemilerle ilgili bir dizi olayın ardından geldi.
Rumen Belediye Başkanı Nicusor Dan, Bloomberg'e verdiği röportajda, Rusya'nın Ukrayna'daki savaşı sona erdirmekten ziyade genişletmekle ilgileniyor gibi göründüğünü söyledi. Bu değerlendirmesine gerekçe olarak, Avrupa Birliği topraklarındaki provokasyonların artmasını gösterdi.
Romanya, deniz gözetleme sistemlerini geliştirerek, mayın karşıtı kapasiteleri güçlendirerek ve hava sahasına ve karasularına izinsiz giren dronlara karşı savunmayı iyileştirerek olaylara verdiği yanıtı geliştirmeyi planlıyor.