Yaklaşık 80 yıldır Pakistanlılar, BM bayrağı altında görev yaparak toplulukların çatışmalardan kurtulmasına ve barışın yeniden tesis edilmesine yardımcı oldular. Pakistan ayrıca istikrarsızlıktan kaçan milyonlarca insana sığınak sağladı. Pakistan, uluslararası iş birliğinin mümkün kılınmasına katkıda bulundu. Bugün, bu ruh her zamankinden daha fazla önem taşıyor. Ülkeler siyaset, ekonomi ve güvenlik konularında anlaşmazlığa düşebilirler ancak hiçbiri tek başına çözemeyeceği ortak zorlukları paylaşıyor. İş birliği, ulusal çıkarları korur.
BM Genel Sekreteri'nin Pakistan'a yaptığı son ziyarette verdiği mesaj netti: Hiçbir ülke birbirine bağlı zorluklarla tek başına mücadele edemez. Çatışmalar ticareti aksatıyor, gıda ve enerji maliyetlerini artırıyor; iklim değişikliği su, tarım ve geçim kaynaklarını tehdit ediyor; pandemiler ve yapay zeka ise sınır ötesi riskler ve fırsatlar getiriyor.
Pakistan için bu bağlantılar teorik değil. 2022'deki yıkıcı seller tahminen 30 milyar dolarlık hasara ve ekonomik kayba yol açtı; kadınlar ve çocuklar en kalıcı sonuçlarla yüzleşenler arasındaydı. 2025 selleri, iklim kaynaklı felaketlerin insani ve ekonomik maliyetlerini bir kez daha hatırlattı. Dayanıklılık inşa etmek; güçlü ulusal liderlik, etkili yerel kaynak tahsisi ve savunmasız toplulukların daha iyi kalkındırılmasını gerektirdiği kadar, uluslararası dayanışma, iklim finansmanı ve ortaklıkları da gerektiriyor.
Pakistan'ın son dönemdeki diplomasisi başka bir örnek sunuyor. Genel Sekreter, Pakistan'ın ABD ile İran arasındaki diyaloğu kolaylaştırmadaki rolünü övdü. Bu tür çabalar barışı garanti edemez ancak diplomasinin neden önemli olduğunu gösteriyor: Çıkarlar keskin bir şekilde ayrışsa bile, kanalları açık tutmak tek başına çatışmanın yaratamayacağı olasılıklar doğurabilir.
Pakistan'ın BM barış gücüne katkısı ve mültecilere ev sahipliği yapmadaki uzun süreli rolü aynı anlayışı yansıtıyor. Daha huzurlu bir bölge, işleyen uluslararası kurumlar ve uluslararası hukuka saygı, doğrudan Pakistan'ın güvenliği ve refahı için önem taşıyor.
Ülkeler bölünmüş bir dünya hakkında ne yapmayı seçiyor?
Riskler aynı zamanda içseldir. Pakistan'ın yaklaşık 255 milyonluk nüfusu, geniş bir genç nesli barındırıyor. Bu potansiyelin gerçekleşmesi; kaliteli eğitime, ilgili becerilere ve insana yakışır iş imkanlarına erişime bağlıdır. Demografik ölçeği ekonomik bir kazanca dönüştürmek, sürdürülebilir ulusal yatırım ve uluslararası ortaklık gerektirir. Kadınlar ve kız çocukları, engelli bireyler ve diğer dışlanmış gruplar bu fırsatı şekillendirebilmeli ve paylaşabilmelidir; aksi takdirde eşitsizlik ilerlemeyi engelleyecektir.
Çok taraflılığı savunmak, bugünkü kurumların her yönünü savunmak anlamına gelmez. Birçok insan, uluslararası iş birliğinin günlük hayatta karşılaştıkları sorunlara çözüm getirip getiremeyeceğini sorguluyor. Bu endişeler ciddiye alınmayı hak ediyor. Cevap daha az çok taraflılık değil, daha iyi çok taraflılıktır: Daha etkili, daha temsilci ve çözüm üretmek için daha donanımlı bir yapı.
Genel Sekreter'in UN80 girişimi bu çabanın bir parçasıdır. Ancak reform ortak bir sorumluluktur: Üye devletler iş birliğini işler hale getirmek için gereken siyasi liderliği ve kaynakları sağlamalı, aynı zamanda BM'yi görevlerini yerine getirme konusunda sorumlu tutmalıdır.
BM Şartı'nın ilkeleri temel olmaya devam ediyor: Egemen eşitlik, anlaşmazlıkların barışçıl yollarla çözümü, uluslararası hukuk ve insan hakları. Bunlar her zaman tutarlı bir şekilde uygulanmıyor. Bu, ilkeleri bir kenara atmak için değil, daha fazla hesap verebilirlik talep etmek için bir nedendir. Kurallar seçici olarak uygulandığında güven erozyona uğrar ve her ülke daha savunmasız hale gelir.