Dale Johnston, Güney Galler’deki Newport’un batı eteklerindeki düzenli banliyö bahçesinin kapısını aralıyor. Çimlerin üzerinde torunları için bir trampet, bir kaydırak ve kendisi ile eşi için sandalyeler var. Kusursuz sonbahar göğünün solan ışığının tadını çıkarması gerekirken, görüş alanının neredeyse tamamı geniş bir prefabrik panel yığını tarafından kapatılmış durumda.
Üzerinde ve komşularının üzerinde yükselen 23 metre yükseklikteki gri dev, devasa ölçekli (hyperscale) bir veri merkezi. Bölgenin İşçi Partili siyasetçileri tarafından bir istihdam yaratıcısı olarak müjdelense de, Johnston’ın düşünebildiği tek şey kaybettikleri: “Eskiden güneş buraya vururdu ve çok güzeldi.” Sakinlere muamele biçimi “iğrenç”.
Şehirdeki bir kimya şirketinde çalışmış olan Johnston, merkez açıldığında hayatlarının nasıl olacağından endişe ediyor: İçerideki çiplerin aşırı ısınmasını önlemek için gereken 36 adet hava üflemeli soğutucu muhtemelen sürekli bir uğultu üretecek, veri akışındaki maliyetli kesintileri önlemek için 60 adet yedek dizel jeneratörün düzenli olarak test edilmesi ise zararlı dumanlar çıkarabilir. 27 evden oluşan küçük yerleşimi çevreleyen, hızla büyüyen 46 dönümlük veri merkezi kampüsündeki bir başka tesisin alçak uğultusunu durdurmak için şimdiden banyo penceresini kapalı tutmak zorunda. Gece vardiyasında çalışan bir hemşire olan eşi zaten neredeyse hiç uyuyamıyor. Umutsuzlukla başını sallıyor: “Ne olacağını gerçekten bilmiyoruz.”
Johnston başka pek bir şeyden konuşamıyor, ancak yetkili hiç kimsenin kendisini dinlemediğini hissediyor. Kalkınmayı destekleyen meclis üyelerini ve milletvekillerini bahçesini ziyaret etmeye davet etti. Ancak “ne yaptıklarını görmek için buralara gelmeyecekler.”
Burası, güçlü yapay zeka modelleri için muazzam bir bilgi işlem gücü sağlama kapasitesine sahip bir tesisler ağı kurmaya çalışan dev ABD'li teknoloji firmaları ile sakinleri karşı karşıya getiren Britanya'nın veri merkezi patlamasının ön cephesidir. Ulusal şebekeye (elektrik santrallerinden evlere ve işletmelere elektrik taşıyan ağ) bağlanmayı bekleyen 315 hiper ölçekli veri merkezi bulunuyor (hiper ölçek tipik olarak en az 5.000 sunucuya ve 10.000 ayak kare boyuta sahip tesisler anlamına geliyor). Bu yeni merkezlerin tamamı, soğuk bir kış günündeki 45 GW'lık tipik pik enerji talebinden 28 GW daha fazla olmak üzere toplam 73 GW güce ihtiyaç duyacak.
Galler, Londra dışındaki ana kalkınma sıcak noktalarından biri. Başkentin ötesinde halihazırda en büyük veri merkezi kapasitesine sahip ve eski sanayi ve kentsel alanlar için yeni hiper ölçekli tesisler planlanıyor. Keir Starmer liderliğindeki İşçi Partisi hükümeti bunu, ülkenin benimsemesi gereken ya da geride kalacağı kaçınılmaz bir devrim olarak görüyor. Planlama sisteminden daha fazla veri merkezinin geçmesini ve ulusal şebekeye bağlantıların hızlandırılmasını sağlamak için beş yapay zeka büyüme bölgesi kurdu. Yeni başbakan Andy Burnham, moratoryum çağrılarını geri çevirerek ve veri merkezlerinin ekonomik faydalar getirdiğinde ısrar ederek çok az şeyin değişeceğinin sinyalini verdi. Ancak ülkedeki köy, kasaba ve şehirlerde ortaya çıkan veri merkezi karşıtı gruplar bunu oldukça farklı görüyor: Yerel halka veya bir bütün olarak ülkeye somut bir faydası olmaksızın, genellikle ABD'li büyük teknolojinin karlarını artıran, kaynak açgözlü, kirletici bir endüstrinin dayatılması olarak.
Dijital depolama yeni bir şey değil. İlk ev bilgisayarı kullanıcıları dosyaları disketler ve sabit sürücüler üzerinde sakladı; işletmeler 80'lerde ve 90'larda kendi sunucu odalarını kullandılar, ardından t