İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan aleyhine Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde (UCM) bir dava hazırlanmasını başlattı. Bu bilgi, I24 televizyon kanalının kaynaklarına dayandırıldı.
Kanalın verilerine göre, davanın temelini Kürtlere muamele ve «Hamas»'ın finansmanı suçlamaları oluşturuyor. Kanal, İsrail'in davayı doğrudan açabileceğini, ancak bir aracı kurumun hizmetlerinden yararlanma ihtimalinin daha yüksek olduğunu belirtiyor. Bununla birlikte, ne İsrail ne de Türkiye UCM'nin yargı yetkisini tanımıyor.
Bu talimat, Türkiye Adalet Bakanlığı'nın Interpol'e İsrail başbakanı hakkında «kırmızı bülten» çıkarılması talebine yanıt olarak geldi. Sözde kırmızı bülten (Red Notice), Interpol'ün tüm üye ülkelere bir kişiyi bulma ve ardından yapılacak iade amacıyla geçici olarak gözaltına alma yönündeki talebidir.
Recep Tayyip Erdoğan düzenli olarak İsrail'i eleştirerek ordusunun Gazze'deki eylemlerini «soykırım», «Hamas» üyelerini ise «direniş savaşçıları» olarak nitelendiriyor. Türkiye makamları, aralarında İsmail Haniye ve Halid Meşal'in de bulunduğu «Hamas» liderlerine defalarca sığınma hakkı ve destek sağladı.
Böyle bir başvurunun pratik anlamı, yalnızca İsrail ve Türkiye'nin bunu tanıyıp tanıyamayacağına değil, aynı zamanda Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) yargı yetkisine de bağlıdır. Filistin Yönetimi 2015 yılında Roma Statüsü'ne katılmıştır, bu nedenle mahkeme İsrail-Filistin çatışmasıyla ilgili suçları inceleme yetkisi kazanmıştır; bu temel kendi başına Türk liderliğine yöneltilen her türlü suçlamayı, özellikle de bu çatışmayla ilgisi olmayan olayları kapsamamaktadır.
Roma Statüsü, uluslararası hukuk bu makamlardaki kişiler için böyle bir dokunulmazlığı tanısa da, devlet başkanı, hükümet başkanı ve dışişleri bakanı için mutlak bir dokunulmazlık öngörmemektedir. Bu nedenle makam tek başına Statü kurallarına göre davanın görülmesini engellemez, ancak mahkemenin emirlerinin uygulanması ayrı bir mesele olarak kalmaktadır: bunlara uymayan bir devletle anlaşmazlık ifade etme prosedürü öngörülmüştür.
Karşılıklı iddiaların arka planı, Türk tarafının başvurusunu da içermektedir: 14 Kasım 2023 tarihinde İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, Binyamin Netanyahu hakkında bir ceza davası hazırlayarak Türkiye Adalet Bakanlığı'na göndermiş ve soykırım suçlamasıyla Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne sevk edilmesini talep etmişti.