Her sabah saat 09.00'da Ukrayna duruyor. Ukrayna şehirlerinde, genellikle Rus hava saldırılarına karşı uyarıda bulunan hoparlörler bir saatin tıkırtısını yayınlıyor. Sokaklar sessizliğe bürünürken trafik ışıkları kırmızıya dönüyor ve arabalar duruyor. Ülke, bir dakika boyunca adeta duruyor. Bu an, Ukrayna'nın Rusya'nın yasadışı savaşında ölenleri anmak amacıyla gerçekleştirdiği ulusal bir dakikalık saygı duruşudur. İş yerlerinde, evlerde, okullarda, pazarlarda ve otoyollarda Ukraynalılar; ülkelerinin egemenliğini ve özgürlüğünü savunurken can verenleri onurlandırmak ve Rus saldırganlığı nedeniyle hayatını kaybeden binlerce sivili hatırlamak için faaliyetlerine ara veriyor.
Bu bir dakikalık sessizlik, aynı zamanda sevdikleri hala eve dönmemiş binlerce ailenin hissettiği yokluğu da yansıtıyor. Bunların arasında Rusya'nın savaşın başından bu yana zorla taşıdığı ve yasadışı bir şekilde sınır dışı ettiği binlerce Ukraynalı çocuk da bulunuyor. Ailelerinden ve topluluklarından koparılan bu çocukların birçoğu kimliklerinin temel unsurlarından; dillerinden, kültürlerinden ve hatta isimlerinden mahrum bırakılmıştır. Diğerleri ise geçici olarak Rus işgali altında bulunan bölgelerde yasadışı olarak gözaltına alınan sivillerdir.
Birçoğu kendi dilini öğrettiği, kültürünü uyguladığı, işgale karşı sesini yükselttiği veya gördükleri ve yaşadıkları hakkındaki gerçeği paylaştığı için çeşitli sonuçlara katlanmak zorunda kalmıştır. Bazıları Rusya'ya nakledilmiş ve burada adil yargılanma hakkı olmaksızın alıkonulmaktadır. Sevdikleriyle iletişim kurmaları engellenmekte, yeterli tıbbi bakımdan mahrum bırakılmakta ve bağımsız gözlemcilerin görüş alanından uzak tutulmaktadır.
Rusya'nın denetimi altındaki Ukraynalı savaş esirleri için de koşullar bir o kadar kaygı vericidir. Geri dönenler kötü muameleden bahsetmekte; bağımsız kuruluşlar ise işkence ve cinsel şiddet dahil olmak üzere yaygın suistimalleri belgelemiştir. Bunlar Rusya'nın savaşının yan etkileri değildir. Rusya'nın eylemleri, Ukrayna halkının iradesini kırmak amacıyla uluslararası hukukun büyük ölçekte gerçekleştirilen ve defalarca belgelenmiş ihlalleridir.
Her vaka insanî bir hikayeyi gizlemektedir: Bir evlat bekleyen bir baba, bir telefon bekleyen bir eş, birinin eve dönmesini bekleyen bir aile. Ve bizi, Rusya'nın Herson bölgesindeki işgal altındaki bölgede -Oleşky'de olduğu gibi, Ukraynalı yetkililerin savaş öncesi 24.000 nüfustan yalnızca 2.000 kadarının kaldığını bildirdiği yerde- yarattığı insanî felaketin tanığı yapanlar da bu insanî hikayelerdir. Tanıklıkları yürek burkuyor: Elektrik ve gaz olmaksızın, yiyecek ve ilaç bulamayarak, son bir aydır temel ihtiyaç maddeleri bloke edilmiş halde hayatta kalabilmek için yemek artıkları arıyor ve ot topluyorlar.
Rusya'nın yol açtığı acı bu insanî hikayelerle ölçülmektedir ve barış da bu hikayeler üzerinden ölçülecektir. Barış; bir çocuğun ailesine kavuşmasında, bir sivilin yasadışı gözaltından kurtulmasında, bir savaş esirinin sevdikleriyle bir araya gelmesinde ve bir topluluğa yaralarını sarması ve kendini yeniden inşa etmesi için fırsat tanınmasında bulunur.
Bu meselenin kapsamı çok büyüktür ve hiçbir ülke ya da kuruluş bunu tek başına ele alamaz. Bu barışı sağlamak; hükümetler, uluslararası kuruluşlar, insanî yardım aktörleri ve sivil toplum arasında sürdürülebilir bir işbirliği gerektirmektedir. İşte bu nedenle Kanada, Norveç ve Ukrayna, dışişleri bakanlarını ve uluslararası ortakları bir araya getirmektedir.