NEW YORK, 13 Ekim (Xinhua) -- ABD'nin BM kültürel ajansı UNESCO'dan çekilme kararı, küresel sorunların ortasında dünya çapında çok taraflılığın desteklenmesi yönündeki çağrıları tetikledi.
Birleşik Devletler'in Perşembe günü UNESCO'ya 31 Aralık 2018'de çekileceğini bildirmesinin ardından UNESCO Genel Direktörü Irina Bokova, bunun Birleşmiş Milletler için bir kayıp ve "çok taraflılık için bir kayıp" olacağını söyledi.
Bokova, UNESCO'nun "şiddet içeren aşırıcılıkla mücadelenin nefreti önlemek için eğitimde ve kültürler arası diyalogda yenilenmiş yatırım gerektirdiği bir zamanda" tüm devletlerin liderliğine ihtiyaç duyduğunu ifade etti.
ABD Dışişleri Bakanlığı'na göre, bu çekilme kararının arkasındaki nedenlerden biri UNESCO'daki "süregelen İsrail karşıtı önyargı".
Birleşik Devletler, UNESCO'nun 2011 yılında Filistin'i üye olarak kabul etmesi yönünde oy kullanmasının ardından kuruluşa finansman sağlamayı durdurmuş, ancak politikalara etki etmek amacıyla Paris'teki genel merkezinde bir UNESCO ofisi bulundurmaya devam etmişti.
Uzun süren İsrail-Filistin çatışmasına atıfta bulunan Amerikalı bir uluslararası ilişkiler uzmanı, "Yararlı insani amaçlara hizmet eden uluslararası kuruluşların politize olması talihsiz bir durumdur" dedi.
Pensilvanya Üniversitesi'nden Küresel Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Profesörü Avery Goldstein, çekilme kararının eski ABD Başkanı Barack Obama döneminde UNESCO'ya yönelik başlatılan ABD politikası eğiliminin bir devamı niteliğinde olduğunu söyledi.
Goldstein, Xinhua'ya e-posta yoluyla yaptığı açıklamada, "Bu bir değişimden ziyade daha çok bir devamlılık meselesidir" dedi.
Çin-Amerika Araştırmaları Enstitüsü kıdemli araştırmacısı Sourabh Gupta ise Xinhua'ya yaptığı açıklamada, ne yazık ki Washington'da çok taraflı kuruluşların etkinliğine duyulan şüphenin hakim olduğunu belirtti.
Gupta, UNESCO üyeliğinin, "sahip olduğu yumuşak eğitim ve kültür misyonu göz önüne alındığında", para israfı olarak görüldüğünü söyledi.
İstatistikler, Birleşik Devletler'in kuruluşa yaptığı finansman kesintileri sonucunda UNESCO'ya 500 milyon ABD dolarından fazla borcu bulunduğunu gösteriyor.
Ancak analistler, UNESCO'dan ayrılmanın ABD'ye bir fayda sağlamayacağını, aksine ülkeye ve dünyaya olumsuz etkileri olacağını belirtiyor.
Daha geniş kapsamlı etki açısından Gupta, uluslararası toplumda ABD'ye yönelik halihazırda azalan saygının daha da azalacağını söyledi.
Gupta, "ABD, bizzat kendisinin İkinci Dünya Savaşı'nın küllerinden büyük emeklerle inşa ettiği düzeni yavaş yavaş ortadan kaldırırken, nihayetinde kendi kendisinin en büyük düşmanı olduğunu fark edecektir" dedi.
BM Genel Kurul Başkanı Miroslav Lajcak, ABD'nin bu hamlesinin UNESCO'nun önemli çalışmalarını etkileyebileceğine dair endişelerini dile getirdi.
Lajcak, ABD'nin çok taraflı işbirliğinde çok önemli bir rolü olduğunu ve UNESCO'nun çalışmalarıyla etkileşim kurmaya devam etmesi gerektiğini söyledi.
Bu çağrıyı destekleyen Fransa'nın BM Büyükelçisi Francois Delattre, ABD'den Paris merkezli UNESCO'dan ayrılmamasını istedi.
Delattre, "UNESCO, ideallerimizi ve değerlerimizi kültür, eğitim ve bilim yoluyla teşvik etmekle ilgilidir. Bu değerler ve idealler Fransa'nın DNA'sının olduğu kadar Amerika'nın DNA'sının da çok önemli bir parçasıdır" dedi.