ABD Başkanı Donald Trump Pazar günü yaptığı açıklamada, Tahran tarafından sunulan ateşkes teklifini reddetmesine rağmen, önümüzdeki hafta İran ile görüşmelerin yeniden başlamasını beklediğini söyledi.
İranlı yetkililer New York'taki BM Genel Kurulu'na, yedi günlük bir ateşkes ve ardından Hürmüz Boğazı nakliye kanalının yeniden açılmasını içeren bir planla geldiler.
Trump bu planı reddetti ve İran hedeflerine yönelik tam kapsamlı hava saldırılarını yeniden başlatmayı düşündüğünü belirtti, ancak Axios haber platformuna müzakerelerin yeniden başlaymasını beklediğini söyledi.
Axios'a konuşan Trump, "Bir anlaşma yapmak istiyorlar ama bu benim yapmak istediğim anlaşma değil" dedi. "Bu belki de bir yıl önce kabul edebileceğimiz bir şeydi."
Pazar günü yayınlanan röportajda Trump, "El yükseltmeye çalıştılar" ifadesini kullandı.
Konuya yakın kaynaklara dayandırılan Axios haberine göre, Washington ve Tahran arasında dolaylı görüşmeler Pazartesi gününden itibaren gerçekleşebilir.
Pazar günü itibarıyla İran, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına dair şartlarının arkasında durmaya devam ederken; Yemen'de çatışmalar şiddetlenirken Orta Doğu savaşının Körfez cephesi de çıkmazda kalmaya devam ediyor.
Hürmüz, küresel enerji tedariki için hayati bir boğaz konumunda olup, yaklaşık yedi ay önce ABD ve İsrail'in İran'a karşı bir dizi saldırı başlatmasıyla patlak veren Washington ile Tahran arasındaki çatışmanın şu anda merkezinde yer alıyor.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'ye göre İran'ın planı, Lübnan dahil Orta Doğu'daki tüm düşmanlıkların durdurulmasını ve daha önce çöken bir ateşkes anlaşmasındaki koşullara geri dönülmesini talep ediyordu.
Hürmüz üzerindeki çatışmalar sırasında çöken bu anlaşma; dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılmasını, İran petrolüne uygulanan yaptırımların kaldırılmasını ve ABD deniz ablukasının sona erdirilmesini talep ediyordu.
Devlet yayın kuruluşu IRIB'ye göre Arakçi Pazar günü yaptığı açıklamada, "Şartlarımız açık ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik her türlü adım, bu koşulların yerine getirilmesine bağlıdır. Bunlardan geri adım atmayacağız" dedi.
Arakçi, "Diplomasiye veya müzakerelere hiçbir zaman kapıyı kapatmadık ama aynı zamanda haklarımızdan asla geri adım atmadık" diye ekledi.
Washington'ın BM Büyükelçisi Mike Waltz, Tahran'ı müzakere masasına dönmek karşılığında çok fazla şey talep etmekle suçladı.
NBC News'e Pazar günü yayınlanan bir röportajda konuşan Waltz, "Bence bu, kabul edilemez olduğunu bildikleri bir şeyi masaya koymak için oldukça alaycı bir girişimdi. Sırf konuşmak için ablukanın, yaptırımların, uluslararası yaptırımların kaldırılmasını ve milyarlarca dolarlık varlığa erişim talep etmek" dedi.
"Birkaç ay önce denedikten sonra başkanın bu kez çok fazla güveninin olmaması bence sağduyu gereğidir."
Bu arada İran Devrim Muhafızları, Pazar günü Hürmüz Boğazı'nda Amerikan yapımı insansız bir sualtı aracına el koyduklarını açıkladı.
Sualtı aracının "casusluk amacıyla" kullanıldığını belirten açıklama, aracın "veri kurtarma için kuvvetin uzmanlarının elinde olduğunu" ekledi.
Washington ve Tahran, Haziran ayında savaşı sona erdirmeyi, boğazı yeniden açmayı ve İran'ın nükleer programı üzerine müzakereler başlatmayı amaçlayan bir mutabakat zaptı imzalamıştı.
Ancak anlaşma, kısa süre sonra İran'ın Hürmüz'de onaylanan rotasından sapmakla suçladığı ticari gemilere ateş açmasıyla bozuldu.
İran, güvenlik ve egemenlik gerekçeleriyle gemilerin geçişten önce izin almasını şart koşuyor.
Bu kurala uymayan gemiler düzenli olarak hedef alınırken, ABD de misilleme olarak İran kıyı bölgelerini aralıklı olarak bombalıyor.
Arakçi BM'de, İran'ın ulaştığı mutabakatı...