Savaş nedeniyle yetim kalan binlerce Ukraynalı çocuk, Sovyet sonrası dönemden kalma devlet yetimhanelerinde, koruyucu ailelerde veya psikolojik yaralarını sarmaya çalışan derneklerin gözetiminde hayata tutunmaya çalışıyor.
Margaryta, namıdiğer Margo, 8 Mart 2022'de Azak Denizi kıyısındaki Mariupol şehrinde, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırıları ve bombardımanı altındaydı. Geniş ailesi, toplu bir tahliye planı için büyükannelerinden Valya'nın evinde toplanmıştı. Tam o sırada bir bomba eve isabet etti ve aralarında babası ile erkek kardeşinin de bulunduğu on iki kişiyi öldürdü. Tek sağ kalanlar, komşular tarafından kurtarılan ve tahliye edilen Margo ile komadaki annesiydi. Bölgeden ayrılmaları ve Ukrayna'nın güvenli bölgelerine doğru uzun bir yolculuğa başlamaları zaman aldı; bu süreçte toplam sekiz farklı hastane dolaştılar. Beş ay ayrı kaldıktan sonra, Margo'nun Polonya'da geçirdiği sürenin ardından Kiev'de tekrar bir araya geldiler.
Ekim ayı ortasında, Ukrayna'nın başkentinin kalbinde Margo ve annesi, Oksana Lebedieva tarafından 2022 yılında kurulan ve zor durumdaki Ukraynalı çocuklar için çalışan 'Gen.Ukrainian' örgütünün ofisindeydi. Onlara çok şey borçlular. Dernek, bugüne kadar yaklaşık 50 bin gence ulaşan ondan fazla program yürütüyor. Margo, 2022'nin sonunda çocukların psikolojik travmalarını iyileştirmek amacıyla İspanya'da düzenlenen ilk kampa katıldı. Oksana Lebedieva, "Çığlıkları yirmi bir gece boyunca yankılandı" diye anımsıyor.
Savaşta ebeveynlerini kaybeden çocukların bakımı hala Sovyet sonrası tipteki devlet yetimhanelerine dayanıyor olsa da, Gen.Ukrainian gibi birçok özel girişim de bu sürece destek veriyor. Ukrayna sivil toplumu ön saflarda yer alıyor: İşgal altındaki bölgelerden çocukların tahliyesine odaklanan 'Save Ukraine' derneğinin baş hukukçusu Myroslava Kharchenko'ya göre, Rusya'nın Şubat 2022'deki saldırısından önce ülkede 10 bin ebeveynsiz yetim bulunuyordu. Kharchenko, "O tarihten bu yana 3 bin ila 4 bin çocuk Ruslar tarafından kaçırıldı ve savaş yaklaşık 3 bin yeni yetim yarattı; ancak Moskova kontrolündeki bölgelere dair verilerimiz olmadığı için bu rakamlar eksik kalıyor" diyor.