Tip 1 diyabet hastaları tarafından kullanılan bir insülin ürünü, Alman üreticinin ürünlerini güncellerken tedarikleri durdurması nedeniyle Pakistan'da arz sıkıntısı yaşıyor; açıklamayı Cuma günü Sağlık Parlamenter Sekreteri Nelson Azeem yaptı.
Milletvekili Syeda Amna Batool tarafından Ulusal Meclis'te gündeme getirilen bir konuya yanıt veren Azeem, Eylül ayına kadar stokların mevcut olduğunu ve Haziran ayına kadar herhangi bir kıtlık yaşanmadığını belirtti. Ancak Ekim ayında Almanya'dan gelen tedariklerin aksaması mevcut kıtlığa yol açtı.
Azeem, "Kıtlığın etkisi sadece burada değil, tüm Asya'nın yanı sıra Avustralya ve Avrupa'da da hissediliyor" dedi ve ekledi: "Uluslararası tedarikler yeniden sağlanır sağlanmaz ürün temin edilebilir olacak."
Sekreter ayrıca, aynı dozaj ve etki mekanizmasına sahip alternatif insülin ürünlerinin Pakistan'da kolayca temin edilebildiğini ve hastaların doktorlarının tavsiyesiyle bu ürünlere geçebileceğini ifade etti.
"Ürün Almanya'da üretiliyor. Bu, çözmeye çalıştığımız bir sorundur" dedi.
Ancak Batool, hastaların tedavi değiştirmede karşılaşabileceği zorluklar konusunda endişelerini dile getirdi. Alternatiflerin en az yüzde 20 daha pahalı olduğunu ve birçok hastanın doktorlara erişiminin bulunmadığını söyledi.
"Şu anda Pakistan'da çocuklar da dahil olmak üzere yaklaşık 34.5 milyon kişi Tip 1 diyabet hastası" dedi. "Alternatifler kolayca bulunamıyor. Sağlık bakanlığı veya Pakistan İlaç Düzenleme Kurumu (Drap) bunların kolayca erişilebilir olmasını sağladı mı?"
Azeem, Alman üreticinin daha önce 3.500 kit tedarik ettiğini, ancak şimdi arzın 1.000 kite düştüğünü ve bir yıl sürecek güncelleme süreci boyunca daha da düşebileceğini ileri sürdü.
Sağlık bakanlığının ürünü ithal eden distribütörlerden tedarik ayarlamasını istediğini, ancak üretici üretimi durdurduğu için bunun zor olacağını kabul ettiğini söyledi.
Salı günü yetkililer, ülkede yaygın bir insülin kıtlığı yaşandığı yönündeki haberleri yalanlamış ve sadece bir markanın bulunmadığını belirtmişti.
Sağlık bakanlığı sözcüsü Sajid Shah, "İnsülin glulisine (Apidra, Sanofi) uluslararası arz kısıtlamaları nedeniyle şu anda temin edilememektedir. Aynı farmakolojik sınıf içindeki alternatif hızlı etkili analoglar, özellikle insülin aspart (NovoRapid, Novo Nordisk) ve insülin lispro (Humalog, Eli Lilly) ülke genelinde kolayca mevcuttur" demiş ve Pakistan genelinde diğer tüm birincil insülin sınıflarının tam olarak erişilebilir kaldığını eklemişti.
Ağustos 2025'te Pakistan Tıp Derneği, ülke genelinde temel ilaçlarda "içinden çıkılamaz" ve şiddetli bir kıtlık konusunda alarm zillerini çalmış, krizin milyonlarca hastanın hayatını tehdit ettiği konusunda uyardı.
Derneğe göre, en az 80 önemli ilaç bulunamaz durumdayken, 25'inin hiç ikamesi bulunmuyor. Bu ilaçlar arasında diyabet, kanser, Alzheimer, Parkinson, kalp hastalığı ve psikiyatrik bozukluklar için hayat kurtarıcı medikal ürünler yer alıyor.