BBC, Sudan Hızlı Destek Kuvvetleri’nin (HDK) El-Faşir kentini uzun süren kuşatması ve ele geçirmesi sırasında kentin sağlık sistemini sistematik olarak tahrip ettiğini belgeleyerek, Mayıs 2024 ile Ekim 2025 arasında hastanelere ve sağlık tesislerine yönelik en az 43 saldırı tespit ettiğini öne sürdü.
Cuma günü yayımlanan araştırma, Nisan 2023 ile Ekim 2025 arasında 55 sağlık çalışanının öldürüldüğünü, 120’sinin yaralandığını ve 10’unun zorla kaybettirildiğini veya kaçırıldığını ortaya koydu. Altı doktor; hastanelere, kliniklere ve geçici tıbbi tesislere yönelik tekrarlanan ve kendilerini kapanmaya ya da taşınmaya zorlayan bir saldırı modelini tanımladı.
Kentin ana tıbbi tesislerinden biri olan Eğitim Hastanesi, savaşın Nisan 2023'te başlamasının ardından kapanmış ve hizmetler Güney Hastanesi’ne aktarılmıştı. Ancak Güney Hastanesi, HDK'nin 8 Haziran 2024'teki baskınından önce defalarca topçu ateşine maruz kaldı.
Savaşçılar binaya girerken sağlık personeli kaçtı; hastane direktörü cerrah İzzeldin Ahmed Dawaud Asow ise darp edildiğini ve etnik hakaretlere maruz kaldığını söyledi. Hastane daha sonra kapandı.
Tıbbi hizmetler daha sonra kentin işleyen ana tesisi haline gelen Suudi Doğum Hastanesi’ne taşındı. BBC’ye konuşan doktorlara göre hastane, zaman zaman tek bir günde 25 defaya varan sıklıkta topçu ateşi ve insansız hava araçlarıyla (İHA) defalarca vuruldu.
Daha küçük klinikler ve uzmanlaşmış tesisler de alternatif sahalara taşındıktan sonra bile hedef alındı.
Saldırılar şiddetlendikçe, sağlık çalışanları hastaları tedavi etmeye devam edebilmek için derme çatma ameliyathaneler, yeraltı sığınakları ve alternatif servisler kurdu.
Asow BBC’ye, geçici bir cerrahi merkezin 2025 yılında beş kez saldırıya uğradığını söyledi. Asow ayrıca, yaralı hastaları taşıyan kişilere yönelik İHA saldırılarını, bu kapsamda 15 Mart 2025’te geçici bir servisin yakınında dokuz kişinin ölümüne yol açan saldırıyı anlattı.
HDK Ekim 2025'te El-Faşir'i ele geçirdiğinde, ayakta kalan tek sağlık tesisi Suudi Hastanesi’ydi. 25 Ekim'de HDK savaşçıları, 460'tan fazla hasta ve yakınının öldüğü katliam iddialarının ortasında hastaneyi bastı.
Dünya Sağlık Örgütü bildirilen cinayetleri kınamasına ve uydu görüntüleri hastane arazisinde ceset kümelerini gösteriyor gibi görünmesine rağmen HDK bir katliam gerçekleştiğini reddetti.
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, BBC'nin bulgularını "son derece endişe verici" olarak nitelendirerek, bu bulguların ofisinin HDK'nin kentteki ana hastanelere ve derme çatma tıbbi tesislere yönelik tekrarlayan saldırılarına ilişkin belgeleriyle tutarlı olduğunu söyledi.
Yıkımın El-Faşir'de mahsur kalan binlerce sivilin sağlık hizmetlerine erişimini ciddi şekilde etkilediğini belirtti. DSÖ, yaşananları çatışmanın Sudan'daki sağlık hizmetleri üzerindeki etkisinin en net ve en ağır örneklerinden biri olarak tanımladı.
HDK bulguları reddetti; HDK Sağlık Bakanı Alaa Eldin Nugud iddiaları propaganda olarak niteleyerek reddetti ve Güney Hastanesi'nin askeri üs olarak kullanıldığını iddia etti. BBC, onun iddialarını destekleyen bağımsız bir kanıt bulamadı.
Nugud ayrıca doktorların kaçırıldığını da reddederek, doktorların kalıp çalışmayı tercih ettiklerini söyledi. Ancak BBC'nin mülakat yaptığı bir doktor, konuşması halinde vurulmaktan korktuğu için kalmaya zorlandığını ifade etti.
Araştırma, El-Faşir'deki daha geniş çaplı vahşet iddialarının ortasında geldi. BM müfettişleri, Arap milislerin Arap olmayan toplulukları hedef almasıyla yaşanan çatışmaların "soykırım nitelikleri" taşıdığını söyledi.
Sudan’daki iç savaşta her iki taraf da sağlık tesislerine saldırmakla suçlanırken...