Tanınmış Japon anime seslendirme sanatçısı Kenjiro Tsuda, yapay zeka (AI) tarafından klonlanan “kadife” bariton sesini içerdiğini belirttiği videolar nedeniyle TikTok'u mahkemeye verdi ve karar Çarşamba günü açıklanacak.
‘Jujutsu Kaisen’, ‘Chainsaw Man’ ve ‘Yu-Gi-Oh!’ gibi devasa yapımlardaki başrolleriyle tanınan Tsuda tarafından açılan davanın, ülkesinde bir bireyin ses kimliğini yapay zeka üretimi kopyalara karşı korumayı amaçlayan ilk dava olduğu düşünülüyor.
Tsuda, 55 yaşındaki sanatçının yalnızca kendisine ait olabileceğini belirttiği, karakteristik olarak “derin” ve “kadife” bir sesle seslendirilen bir dizi videonun TikTok tarafından kaldırılmasını talep ediyor.
Ancak AFP tarafından incelenen mahkeme kayıtlarına göre platform, bunun “sıradan bir erkek sesi” olduğunu ve Tsuda’nın sesine olan benzerliğinin en iyi ihtimalle öznel olduğunu savunuyor.
Yapay zeka taklidi dünya genelinde sanatçılar arasında giderek büyüyen bir endişe kaynağı olmaya devam ederken bu tehdit, hayranları tarafından bazen karakterleri kadar tapılan Japonya'nın köklü animasyon endüstrisini de sarstı.
Japonya Oyuncular Birliği İcra Direktörü Yuko Sasaki, AFP'ye yaptığı açıklamada, bir oyuncunun sesinin “yetenek geliştirmek için yıllar süren sıkı eğitimin ve çıraklığın bir sonucu olduğunu” söyledi.
Aynı zamanda bir seslendirme sanatçısı olan Sasaki, “Bunu mükemmelleştirmek için çok fazla zaman ve para harcıyoruz” dedi ve ekledi: “Tsuda'yı yürekten destekliyoruz.”
Sasaki, mahkemenin “sesin mülkiyetinin temel bir hak olduğunu kabul etmesi” gerektiğini belirtti.
Tsuda'nın seslendirdiği bir ‘Jujutsu Kaisen’ karakteri Kento Nanami'ye benzeyen bir profil resmine sahip anonim bir hesap, söz konusu videoları yayınlamıştı.
Videolarda, şehir efsaneleri, gizemli olaylar ve komplo teorileri hakkında görüntüler ile görünüşe göre yapay zeka tarafından üretilmiş konuşmalar bir araya getiriliyordu.
Yasal şikayette, bir noktada 200.000'den fazla aboneye sahip olan hesabın aylık 500.000 yenden (3.200 dolar) fazla gelir elde etmiş olacağı öne sürüldü.
Mahkeme kayıtlarına göre Tsuda'nın hukuk ekibi, paylaşımlarının çoğunda orijinal bir öz bulunmayan hesabın “yalnızca şüpheli, bayağı içeriği popüler bir aktörün çekici sesiyle seslendirildiği için popülerlik kazandığını” belirtti.
Avukatları, bunun Tsuda'nın publicity haklarını —yani bir kişinin kimliğinin unsurlarının kullanımını kontrol etme ve bundan kazanç sağlama yetkisini— ihlal ettiğini ifade etti.
Söz konusu hesap artık platformda görüntülenemese de Tokyo Bölge Mahkemesi, TikTok'un bu paylaşımların silinmesinden sorumlu olup olmadığına karar verecek.
Davaya paralel olarak Sasaki ve diğer Japon seslendirme sanatçıları, sanatçıların izinsiz olarak taklit edilmesi amacıyla üretken yapay zeka kullanımına karşı “No More” (Artık Yeter) adlı bir kampanya başlattı.
Kampanya grubunun bir parçası olan aktör Bin Shimada, AFP'ye yaptığı açıklamada, mahkemenin TikTok lehine bir karar vermesinin sosyal medyada “frenlenemeyen” yapay zeka ses klonlamasını tetiklemesi durumunda “endüstrimizin ezilebileceğini” söyledi.
Shimada, bunun daha genç oyuncuların “umudunu kaybetmesine” neden olabileceğini ifade etti.
Bu durum aynı zamanda hızla küresel bir sorun haline geliyor.
Uluslararası Oyuncular Federasyonu geçen yıl yaptığı açıklamada, “Birçok ülkede telif hakkı ve veri koruma yasalarının, sanatçıları yapay zeka klonlarından koruyacak şekilde yeterince uyarlanmadığını” belirtmişti.
ChatGPT'nin üreticisi OpenAI, 2024 yılında kendisine benzeyen sentetik bir ses çıkarmayı reddetmesine rağmen projede çalışmayı reddettiği yıldız Scarlett Johansson'dan özür dilemek zorunda kalmıştı.
Japonya'da bir kişinin sesini açıkça güvence altına alan bir yasa bulunmasa da Adalet Bakanlığı geçtiğimiz ay sesin mevcut haklar kapsamındaki korumasını netleştiren yasal olarak bağlayıcı olmayan kılavuz ilkeler yayınladı.
Buna göre ses, “bir kişinin kişiliğinin simgesi” olarak “kamuoyu haklarının” ve “bir kişinin portresinin izinsiz kullanımını önleme haklarının” konusunu oluşturmaktadır.