Washington Post'un çarpıcı haberine göre Pentagon, Çin ve diğer ABD rakiplerine karşı ekonomik savaş yürütmek amacıyla daha güçlü bir derin örtülü (deep-cover) casusluk programı oluşturmayı planlıyor.
Amerikalı ajanların, Amerikan hükümetiyle hiçbir görünür bağı olmaksızın özel sektörde yönetici veya personel olarak gizlice faaliyet göstereceği bu yeni ve gelişmiş casusluk programı, Pentagon'un daha geniş kapsamlı ekonomik savaş kampanyasının gizli kolu olarak tasarlandı.
'Resmi olmayan örtülü görevliler' (NOC) olarak adlandırılan programın başında Tom Rakusan bulunuyor. Rakusan, CIA'de 39 yıl görev yapmış ve şu anda Savunma Bakan Yardımcısı Steve Feinberg'in kıdemli danışmanı olan bir emektar. 2021'de CIA'den emekli olan Rakusan, 2017'de teşkilatın en üst düzey casus yöneticisi olan Operasyonlar Direktör Yardımcılığı görevine yükselmiş ve CIA'in 2016 başkanlık seçimlerine Rus müdahalesine karşı verdiği yanıtı yönetmişti.
Resmi olmayan örtülü operasyonlar son derece tehlikeli kabul ediliyor. Bu programdaki ajanlar, Amerikan büyükelçilikleri veya diğer resmi hükümet tesisleri aracılığıyla çalışamıyor ve en önemlisi, yakalanmaları durumunda diplomatik dokunulmazlık talep edemiyorlar.
Pentagon'un çeşitli birimlerinden uzmanlar ve emekli CIA yetkilileri, şu an için planlama aşamasında olan bu girişim üzerinde çalışmak üzere görevlendirildi. Programın devasa Savunma Bakanlığı yapısı içinde idari olarak nereye yerleştirileceği ise belirsizliğini koruyor. Program, tamamen yeni ve bağımsız bir derin örtülü birim olarak işleyebileceği gibi, Pentagon'un mevcut gizli insan istihbaratı toplama yeteneklerinin bir uzantısı olarak da faaliyet gösterebilir.
ABD Savunma Bakanlığı ise programın oluşturulduğuna dair iddiaları reddederek, bakanlık sözcü yardımcısının ifadesiyle 'tamamen asılsız bilgiler' olduğunu belirtti. Ancak gidişat oldukça net görünüyor: Trump yönetimi, ekonomik savaşı dış politikanın temel bir aracı olarak benimsedi. Gümrük vergileri uyguladı, ihracatı kontrol altına aldı, kritik kaynaklara ve teknolojilere yatırım yaptı ve ekonomik casusluğu önceliklerinin en tepesine yerleştirdi.
Nitekim CIA Direktör Yardımcısı Michael Ellis'in Eylül ayında belirttiği gibi, ABD, yapay zeka, biyoteknoloji ve gelişmiş yarı iletkenler gibi sektörlerdeki Çinli şirketleri hedef alarak Çin'e karşı casusluk faaliyetlerini genişletiyor.
Ancak bu girişim herkes tarafından coşkuyla karşılanmadı. Washington Post'a konuşan eski bir üst düzey CIA yetkilisinin de belirttiği gibi, 'Rakusan sadece Pentagon'un altında kendi CIA'ini kurmak istiyor.' Langley'deki (CIA merkezi) tepki, diğer kurumların insan istihbaratı toplama 'alanlarına' girmeye çalışmasına geleneksel olarak karşı çıkan teşkilatın tutumu nedeniyle soğuk oldu.
Pentagon'un yeteneklerini güçlendirmeye yönelik bu hamle, CIA'in benzer programının zayıfladığı bir döneme denk geliyor. İç rapora göre, CIA'in tüm derin örtülü ajanlarının yaklaşık %75'i 2020'lerin ortalarına kadar emekli olacak ve yerlerine yeterli sayıda yeni ajan eğitilmiş durumda değil.