NEW YORK: BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Perşembe günü yaptığı açıklamada, Husilerin Suudi Arabistan'daki sivil hedeflere yönelik devam eden saldırılarını "tamamen kabul edilemez" olarak nitelendirerek kınadı. Guterres, dünya genelinde tırmanan ve yayılan çatışmaların bir "savaşın El Nino'su" gibi hareket ettiğini, savaş alanlarının çok ötesine ekonomik şok dalgaları göndererek en çok gelişmekte olan dünyayı vurduğu uyarısında bulundu.
BM'nin New York'taki merkezinde gazetecilere verdiği demeçte, Yemen'deki çatışmaların Taiz şehri ve diğer bölgelerde tırmanarak "sivillere büyük acılar çektirdiğini" ve bölgesel gerilimi artırdığını söyledi.
"Yemen'de yüz binlerce insan zorla yerinden edildi ve insani ihtiyaçlar artıyor" diyen Guterres, "İtidal çağrısında bulunuyoruz; Yemen'in siyasi bir ufka ihtiyacı var" ifadesini kullandı.
Guterres, bu hafta Yemen Başkanlık Liderlik Konseyi başkanıyla görüştüğünü ve özel temsilcisinin "diyalog yolunu korumak" amacıyla tüm taraflarla temas halinde olduğunu belirtti.
Yemen krizini, sadece yoğunlaşmakla kalmayıp aynı zamanda genişleyen dünya genelindeki çatışmalara dair daha geniş bir uyarının parçası olarak ele aldı. Bu fenomeni, gezegenin bir bölgesindeki bozulmanın binlerce kilometre ötedeki yaşamları altüst edebildiği iklim olayı El Nino'ya benzetti.
"Çatışma çatışmayı besliyor ve sonuçları daha uzağa ve daha hızlı yayılıyor" diyen Guterres, savaşın "enerji piyasaları, nakliye yolları, tedarik zincirleri ve finansal sistemler" üzerinden ilerlediğini ekledi.
"Hürmüz Boğazı ile bir ailenin evi veya köy pazarı arasındaki mesafe düşündüğümüzden daha kısa."
Çatışmalardan kaynaklanan bu şokları, Avrupa ve ötesinde artan yaşam maliyeti protestolarıyla ve gıda, yakıt ve faiz oranlarının yükselmesiyle gelişmekte olan dünyadaki sıradan insanlar üzerindeki baskıyla ilişkilendirdi.
Avrupa sokaklarındaki protestolar sırasında yaşanan şiddet ve yıkımı kabul edilemez bulduğunu belirtirken, hükümetleri bunun "birçok barışçıl protestocunun meşru ve çok gerçek şikayetlerini gölgelemesine" izin vermemeye çağırdı.
Bu şokların, "zaten derin bir eşitsizliğin olduğu bir dünyayı" etkilediğini belirten Guterres, bazı ailelerin yüksek fiyatları karşılayabildiğini, bazılarının ise gıda ve ısınma arasında seçim yapmak zorunda kaldığını; bazı ülkelerin ucuza borçlanabildiğini, bazılarının ise borç ödeme ile sağlık ve eğitime yatırım yapma arasında tercih yapmak zorunda kaldığını vurguladı.
Guterres, savaşın bu eşitsizlikleri "beslediğini ve istismar ettiğini", "en az imkana sahip olanları en büyük şokları emmeye zorlayan ekonomik sistemin temel adaletsizliğini" gözler önüne serdiğini söyledi.
Orta Doğu'dan Ukrayna ve Sudan'a kadar birçok yerdeki çatışmaların taraflarını, evlere, hastanelere, okullara, havaalanlarına, elektrik santrallerine ve enerji tesislerine yönelik saldırıları örnek göstererek, sivilleri ve sivil altyapıyı kasten ateş hattına sürmekle suçladı. "Hiçbir şey sınır dışı değil gibi görünüyor" diyen Guterres, bu tür saldırıların uluslararası hukuk uyarınca yasak olduğunu vurguladı.
İşgal altındaki Filistin topraklarında İsrail'in kış öncesinde Gazze'ye temel yardım akışını ciddi şekilde kısıtlamaya devam ettiğini ve BM Güvenlik Konseyi tarafından onaylanan ABD öncülüğündeki Gazze Çatışmasını Sona Erdirme Kapsamlı Planı'nın uygulanması çabalarında zorluklar yarattığını belirtti.
İşgal altındaki Batı Şeria'da Filistinlilerin, "açık hedefi toplulukları topraklarından sürmek olan" İsrailli yerleşimcilerin günlük saldırılarıyla karşı karşıya olduğunu söyledi.
Sözlerini şöyle sürdürdü: "Gazeteciler saldırıya uğruyor. Diplomatlar saldırıya uğruyor. Durum kontrolden çıkmış durumda."
Guterres, bağışçıları Dünya Gıda Programı'nın acil yardım çağrısına yanıt vermeye çağırdı.