ABD ve İsrail'in bu yıl İran'a karşı başlattığı savaş, her iki ülkenin de amaçladığı hedeflerin hiçbirine ulaşamamıştır. Açıklanan resmi amaç, İran'ın nükleer silah üretmesini engellemekti.
Bir olgu kontrolü (fact-check), İran'ın sivil nükleer programını Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) denetimleri altında tuttuğunu göstermektedir. İran ayrıca 2015 yılında yapılan nükleer anlaşmaya da rıza göstermişti. Ancak Başkan Donald Trump, 2018 yılında ABD'yi bu anlaşmadan çekmiş ve ikinci döneminde “azami baskı” kampanyasıyla İran'la yeniden çatışma ortamı yaratmıştır.
Görüşmeler hala devam ederken, İsrail Haziran 2025'te İran'a saldırarak 12 günlük bir savaşa yol açmıştır. İran'ı dize getirmekte başarısız olan ABD ve İsrail, bu yıl 28 Şubat'ta İran'a ortak saldırılar düzenlemiş; bu saldırılarda İran yönetiminin büyük kısmı öldürülmüş ve İran'ın tesisleri ile altyapısı 40 gün boyunca aralıksız bombalanmıştır.
Tüm bu süreçte İran Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması (NPT) içinde kalmaya devam etmiş ve Dini Lider Ayetullah Ali Hamaney'in nükleer silah programı izlenmemesi yönündeki talimatı sayesinde nükleer bir bomba üretmediğini savunmuştur.
Bu durum, Tahran'ın nükleer programının bu yıl İran'a saldırmak için yalnızca bir bahaneden ibaret olduğunu göstermektedir. Muhtemeldir ki, şubat ayındaki saldırının asıl amacı İran'daki iktidar rejimini değiştirmekti.
2020 yılına gelindiğinde birçok Arap ülkesinin İbrahim Anlaşmaları'na katıldığı ve İsrail ile ilişkilerini normalleştirdiği hatırlanacaktır. Filistin davasının unutulmaması amacıyla Hamas, Ekim 2023'te İsrail'e karşı bir direnniş saldırısı düzenlemiş; Binyamin Netanyahu hükümeti bu durumu Gazze'yi yerle bir etmek ve korkunç bir soykırım gerçekleştirmek için kullanmıştır.
Hamas ve Hizbullah'ı zayıflatan İsrail, 'Büyük İsrail' kurma fikrini hayata geçirmeye başlamış ve İran rejimini bu hedeflerinin önünde büyük bir engel olarak görmüştür.
İran hükümetini düşürme çabaları Haziran 2025'te başarısız olunca Netanyahu, Trump'ı 28 Şubat'ta İran'a karşı ortak bir saldırı düzenlemeye ikna etmiştir. Görünüşe göre iki faktör Trump'ı bu kumarı kabul etmeye cesaretlendirmiştir: Ocak ayında Venezuela'da Başkan Nicolás Maduro'nun hükümetini başarıyla devirmiş olması ve İran'da enflasyon nedeniyle hükümet karşıtı büyük protestoların yaşanması. ABD ve İsrail liderliği, İran rejimini birkaç gün içinde ortadan kaldırabileceklerini yanlış bir şekilde hesaplamıştır.
Ayrıca İran'ın Direniş Ekseni'ni zayıflatmayı başarsalar da Tahran'ın uzun menzilli füze programını imha edememişlerdir.
Çatışma, ABD'nin kendisi için tam anlamıyla bir felaketten başka bir şey olmamıştır.
İran Amerikan ve İsrail saldırısını atlatsa da, bu savaş ABD'nin kendi güvenliği ve itibarı için büyük bir yıkım olmuştur. İlk kez ABD'nin Yahudi devletiyle olan ilişkilerinde bir çatlak oluşmaktadır. Körfez ülkeleri, ABD'nin kendilerine güvenlik sağlama kapasitesine veya iradesine olan inançlarını giderek yitirmektedir. Bölgedeki Amerikan üsleri pratik olarak yok edilmiştir. ABD askeri makinesinin yenilmezliği miti paramparça olmuştur.
Savaş öncesinde açık olan Hürmüz Boğazı artık çatışma alanına dönüşmüştür. Irak milislerinin Suudi Arabistan'ın doğu-batı boru hattını hedef alması ve Yemenli Husilerin Suudi şehirleri ile petrol tesislerine saldırılarıyla savaş yatay olarak genişlemektedir. Husilerin Kızıldeniz boyunca tüm kilit pozisyonları ve adaları ele geçirmesi nedeniyle Bab el-Mendeb de kapanma riskiyle karşı karşıyadır. Yükselen petrol fiyatları ile birlikte çoğu ülke ciddi ekonomik zorluklarla karşı kaşıya kalmıştır. Ekonomileri büyük ölçüde enerji akışına, turizme ve hizmetlere dayanan Körfez ülkeleri derinden sarsılmıştır.
Bu sırada,