Libya'nın doğu merkezli parlamentosu, Akdeniz'deki deniz sınırlarını sınırlamak amacıyla Kuzey Afrika ülkesinin Trablus merkezli uluslararası alanda tanınan hükümeti tarafından Türkiye ile 2019 yılında imzalanan bir denizcilik anlaşmasını destekledi. Salı günkü oylama, Türkiye'nin son yıllarda dönek askeri komutan Halife Haftar'ın desteğiyle doğu parlamentosu ile yakın ilişkiler geliştirdiği bir dönemde geldi. Ankara, Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) olarak bilinen Trablus hükümetinin, 2020'de Hafter'in kendine özgü Libya Ulusal Ordusu'nun (LNA) Trablus'u ele geçirmeyi amaçlayan saldırısını geri püskürtmesine yardım etmişti. Mısır ve Avrupa Birliği, deniz sınırları anlaşmasının onaylanmasını reddetti ve anlaşmayı "geçersiz ve geçersiz" olarak nitelendirdi. Salı günü, Tobruk merkezli Temsilciler Meclisi oybirliğiyle anlaşmayı onayladı ve 2020'deki reddi geri aldı.
İsrail de bu hareketi kınarken, anlaşmanın uluslararası hukuku ihlal ettiğini söyleyen Yunanistan Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne brifing verdi. Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, anlaşmanın "tamamen meşru" olduğunu söyleyerek eleştirileri reddetti. Peki anlaşma nedir ve neden bu kadar tepki çekti? İşte bilmeniz gerekenler: Doğu Akdeniz üzerinden Türkiye ile Libya arasına deniz sınırını çizen bir mutabakat zaptıdır. Anlaşma, 27 Kasım 2019'da İstanbul'da Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve o zamanki Trablus'ta BM tarafından tanınan hükümetin başbakanı olan Fayiz el-Sarraj tarafından imzalandı. Türkiye, haftalar içinde Hafter'in Trablus'a yönelik saldırısını püskürtmek için insansız hava araçları ve askeri danışmanlar gönderdi. Anlaşma, Ankara'nın Doğu Akdeniz'in geniş ve potansiyel olarak gaz zengini bölgeleri üzerinde hak iddia etmesine olanak tanıdı. Çünkü Kahire, Mısır sularına kesildiğini söylüyor.
Mısır Dışişleri Bakanlığı, anlaşmanın "Mısır'ın münhasır ekonomik bölgesi ve kıta sahanlığındaki egemenlik haklarına açık bir ihlal teşkil ettiğini" söyledi. Onayın "Mısır için hiçbir hukuki sonuç taşımadığı" belirtildi. AFP haber ajansının haberine göre, Cumhurbaşkanı Abdülfettah el-Sisi tarihsel olarak Hafter'in en güçlü destekçilerinden biri oldu ancak uzmanlar, Hafter'in topraklarının Sudan ordusuyla savaşan Hızlı Destek Güçleri (RSF) paramiliter grubuna destek sağlamak için kullanılmasına izin vermesi nedeniyle ilişkilerinin soğuduğunu söyledi. Kahire de artık Ankara'nın yakın güvenlik müttefiki ve Temmuz ayında Mısır, Bingazi ile Türkiye arasında bir deniz hattı çekilmesine itiraz etmekten kaçındı. El Cezire'nin temmuz ayında aldığı özel bilgilere göre, Ankara ile Hafter'in genel komutanlığı arasındaki yakınlaşma, askeri tesislerin ve ileri gözetleme sistemlerinin geliştirilmesine ilişkin anlaşmaları da içeriyordu.
Anlaşmalar ayrıca, projelere katılan uzman Türk savunma şirketleriyle birlikte doğu Libyalı subaylara yönelik Türkiye'deki eğitim programlarını da içeriyordu. Güvenlik politikası analisti ve Avusturya'nın Yunanistan'daki eski savunma ataşesi Wolfgang Pusztai, El Cezire'ye, Libya'nın doğusunda olası bir Türk askeri varlığının "muhtemelen Mısır için daha endişe verici" olduğunu söyledi. "Bu, zaten yan tarafında Türk askeri varlığı bulunan Yunanistan için o kadar da sorun değil" dedi ve ekledi: "Kahire'nin bunu kabul edeceğinden şüpheliyim." Çünkü üye devletlerden ikisi sularını almaya çalıştığını söyledi. Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Salı günü yaptıkları ortak açıklamada, mutabakatın üçüncü devletlerin egemenlik haklarını ihlal ettiğini ve bu anlaşmaya aykırı olduğunu söyledi.