Sumatra ve Kalimantan'da orman yangınları öfkeyle devam ederken, hayal kırıklığına uğrayan Endonezyalılar, hükümetin daha fazla adım atmasını talep etmek ve ülkenin hem yağmur ormanlarının hem de zengin kültürel miraslarının yok olmasına küresel dikkat çekmek için performans sanatına yöneliyor.
Güney Sumatra'da yerel sanat kolektifi Jaga Api, The Straits Times'ın haberine göre, yangınların insan ve çevre üzerindeki bilançosunu aktarmak için geleneksel performansı kullanarak "Tarian Kehancuran Budaya" (Kültürel Yıkımın Dansı) başlıklı bir proje başlattı.
Eyalet başkenti Palembang'ın dışındaki yanmış bir ormanda çekilen viral bir videoda, gaz maskesi takmış bir dansçının Güney Sumatra'nın törensel gelin kıyafeti olan Aesan Paksangko'yu giydiği görülüyor. Yanmış ağaçlar ve kül yığınlarının arka planında, normalde kutlama sembolizmi taşıyan geleneksel karşılama dansı tari tanggai'yi, yıkımın ortasında daha kasvetli bir anlam kazanacak şekilde icra ediyor.
Video, sosyal medyada 3.500'den fazla beğeni ve 820 yeniden paylaşım alarak performansın çevrimiçi alanda gördüğü ilgiyi gözler önüne serdi.
Jaga Api sosyal medyada, "Tangai dansı genellikle karşıamlama için kullanılır" diye yazdı. "Kurumsal arazi [temizliğini] barbarca yöntemlerle onaylayan, morluklar bırakarak kültürü kederle paramparça eden yetkililer için hiçbir karşılama yoktur."
The Straits Times'ın haberine göre, Endonezya genelinde başka yaratıcı protestolar da gerçekleşti. Batı Kalimantan'ın Ketapang kentinde, kar amacı gütmeyen koruma kuruluşu Yiari'nin gençlik kolu olan Zwageri Generation benzer bir dans sergiledi ve sosyal medyada 25.400'den fazla beğeni topladı.
Çevrimiçi bir paylaşımda grup, "Kelimeler vicdanı artık harekete geçiremediğinde, sanat yoluyla konuşmamıza izin verin" dedi. "Ormanın yaralarına ve açgözlülük tarafından yavaşça yok edilen yaşamın çığlıklarına ses veriyoruz."
Birçok kullanıcı bu videoların yorum bölümlerinde dayanışma ifade etti. Ancak bazıları sanatın gerçekten karar alıcıları etkileyip etkileyemeyeceğini sorguladı.
Bir kullanıcı, "Bu gürültülü, klas protestolar iktidardakilere ulaşacak mı?" diye sordu. Bir diğeri ise Endonezya Devlet Başkanı Prabowo Subianto'nun popüler lakabına atıfta bulunarak, "Wowo izliyor mu izlemiyor mu?" diye ekledi.
CNA'nın haberine göre, zehirli duman Güneydoğu Asya'ya yayılırken, orman yangınlarına yönelik kamuoyu öfkesi yoğunlaştı ve sınır ötesi sağlık uyarıları ile siyasi sürtüşmeleri tetikledi. Salı günü Endonezya'nın birkaç şehrinde öğrenci liderliğindeki gösteriler düzenlendi; protestocular arazi temizliği ve yangınların söndürülmesindeki yönetim zafiyeti ve yolsuzluk nedeniyle hükümeti suçladı.
Bazı Endonezyalılar ayrıca Singapur ve Malezya dahil komşu hükümetleri, duman krizi nedeniyle Cakarta'ya dava açmaya çağırdı.
Ancak The Straits Times'ın haberine göre, Malezya Dışişleri Bakanı Mohamad Hasan Cuma günü yasal eylem ihtimalini dışlayarak Kuala Lumpur'un sorunu bunun yerine diplomasi ve Güneydoğu Asya Uluslar Birliği kanalları aracılığıyla çözeceğini söyledi.
Ancak Singapur daha sert bir yasal duruş benimserken, Ulusal Çevre Ajansı'nın, The Straits Times'ın haberine göre, Transboundary Haze Pollution Act (Sınır Ötesi Duman Kirliliği Yasası) kapsamında Güney Sumatra ve Kalimantan'da plantasyon işleten 10 şirkete yasal bildirimler gönderdiği belirtildi.
Artan iç ve uluslararası baskıya yanıt olarak Devlet Başkanı Prabowo, kabine yetkililerine "mevcut tüm kaynakları" seferber etmeleri talimatını vererek askeri, polis ve ormancılık ajanslarından ek personeli kapsayacak şekilde görevlendirme emirlerini genişletti. Cakarta, ülke genelinde 60.000'den fazla personel görevlendirdiğini açıkladı.