Kuzey İrlanda yeniden mezhepsel şiddet uçurumunun eşiğine geldi. Bu Pazar sabahının erken saatlerinden itibaren yüzlerce mahalle sakini ve sempatizan, Portadown şehrinin kuzeyden güneye çoğunlukla Katoliklerin yaşadığı mahallesinden geçen bir cadde olan Garvaghy Road'un çeşitli noktalarında, Dumcreeli Orange Tarikatı üyelerinin Protestan geçit töreninin geçişini engellemek için toplandı.
İspanya saatiyle iki buçukta (yerel saatle bir buçukta) alınan bir mahkeme kararı, yaklaşık otuz yıldır yasak olan ve adanın kuzeyini kasıp kavuran "Troubles" (karışıklıklar) olarak adlandırılan dönemin en gergin yıllarında aşırı çatışmaların ve terör cinayetlerinin tarihi odağı olan bir yürüyüşe yeşil ışık yaktı.
Adanın yeniden birleşmesini savunan cumhuriyetçi Sinn Féin partisinin başkanı Mary Lou McDonald, "Kuzey İrlanda polisi bunu engellemek için müdahale etmeli. Bu bir çılgınlık. 2026'nın ortasında bir topluluğa yaklaşmanın ilkel bir yolu, bu kabul edilemez" diyerek tepki gösterdi ve mah sakinlerine destek olmak üzere acilen Portadown'a gitti. Onunla birlikte partinin başkan yardımcısı ve yılın başından bu yana bu görevi yürüten Kuzey İrlanda Birinci Bakanı Michelle O’Neill de seyahat etti. 1998 barış anlaşmalarından bu yana özerk hükümet tarihinde ilk kez cumhuriyetçiler Kuzey İrlanda yürütme organının liderliğini kontrol ediyor.
Geçmişte Drumcree yürüyüşünün kışkırttığı şiddetli olaylar sonucunda özel olarak oluşturulmuş yarı adli bir kurum olan Geçit Törenleri Komisyonu, nihayet bu yıl yürüyüşün yeniden başlamasına izin verdi.
Kararı ilk mahkeme kararıyla iptal edilmiş olsa da, bir istinaf mahkemesi, çok sıkı koşullar altında da olsa, organizatörlerin planlarıyla ilerlemelerine nihayet yeşil ışık yaktı. Orange Tarikatı'nın yalnızca 35 üyesinin yürüyüş yapmasına izin verilecekti, bu başlangıçta talep edilen 60 kişi değildi. Rotaları boyunca refakatçileri olamayacak ve bu geçit törenlerinde alışılagelen davul ve diğer müzik aletlerini kullanamayacaklardı.
Kuzey İrlanda'da, özellikle nisan ayından ağustos ayına kadar süren en sıcak ve en aydınlık sezonda, her yıl 4.000 kadar bu tür yürüyüş düzenlenmektedir. Protestanlar, 1690 yılında Boyne Muharebesi'nde William of Orange'ın Katolik Kral II. James'i yenilgisini anmaktadırlar. On yıllar boyunca, bu göstergelerin birçoğu Katolik topluluk tarafından üstünlükçü ve mezhepsel bir gösterge olarak kabul edilmiş ve birçoğu ciddi şiddetli çatışmalara yol açmıştır.
Garvaghy Road caddesinde sakinler ve sempatizanlar toplanmaya başlarken, çevik kuvvet ekipmanları ve zırhlı araçlarıyla Kuzey İrlanda Polis Teşkilatı'nın (PSNI) yüzlerce memuru, olası şiddetli çatışma olasılığına karşı hazırlanıyordu. Megafonlarla, toplananlara ısrarla yolu boşaltmaları çağrısında bulunuyor ve yetkililere önceden bildirilmediği için protestolarının yasadışı olduğunu bildiriyorlardı. Ancak şu ana kadar PSNI liderliği zorla tahliye emirinden kaçındı.
Yaptığı şey ise, Katolik mahallesinin kuzeyindeki Drumcree kilisesinde toplanan yürüyüş katılımcılarına, cadde hâlâ bloke olduğu için yürüyüşe başlayamayacaklarını bildirmek oldu. Yerel saatle sabah sekizde yürüyüşe başlamaları gerekiyordu.