Jeremy Warner 22 Ekim 2026— 17:30 Maksimum kayıtlı öğe sayısına ulaştınız. Daha fazlasını eklemek için kayıtlı listenizden öğeleri kaldırın. Hediye eşyalarınızın tamamını kullandınız. 3 adet daha her ayın 1'inde satışa sunulacak. “Polikriz” kelimesi ilk kez yaklaşık 10 yıl önce eski Avrupa Komisyonu başkanı Jean-Claude Juncker'in Atina'da yaptığı bir konuşmada popüler hale getirildi. Juncker, Avrupa sınırlarındaki ve ülke içindeki güvenlik tehditlerinden, o zamanlar şiddetli olan mülteci krizine ve henüz hafızalarda yer etmeyen avro bölgesi ve Yunanistan borç krizine kadar, AB'nin karşı karşıya olduğu giderek artan sayıda zorluğa değiniyordu. Her biri diğerini güçlendiriyor ve besliyor gibi görünüyordu, bu da artan kaos hissini artırıyordu. Konuşmasından birkaç gün sonra İngiltere, Brexit'e oy vererek en büyük korkularını doğrulamış görünüyordu. Ancak o zamanlar çoklu kriz olduğunu düşünse bile, bunun günümüzün gittikçe zehirli hale gelen olumsuzluk kokteyliyle hiçbir ilgisi yoktu. Avrupa sınırlarının çok ötesine uzanıyor ve artık küresel ölçekte ulaşılabilmektedir.
Neredeyse her yerde, en belirgin olarak Paris sokaklarında ve ötesinde, ama aynı zamanda devlet borç piyasalarında da, işlerin kötüye gittiğine dair derinleşen bir his var; artan faiz ve ipotek oranlarında; artan enerji maliyetlerinde. Görünüşte dengesiz bir Beyaz Saray, Ukrayna konusunda Avrupalı müttefiklerinden ziyade Vladimir Putin'in Rusya'sının yanında yer almaya daha istekli; Çin merkantilizminin elinde mantar gibi büyüyen ticaret dengesizlikleri ve yaygın sanayisizleşme; durgun veya düşen reel ücretlerde; Körfez'de görünüşe göre tırmanan ve artık Kızıldeniz'deki Husileri de kapsayan bir savaşta; sürdürülemez refah harcamalarında; ve hemen hemen tüm ülkelerde ortak olan, asosyal olarak hayat pahalılığı krizini baltalayan... Daha da uzatabilirim.
Zaman zaman şiddet içeren protestolarla dolu geçmişiyle Fransa, bazı açılardan özel bir durum. Uluslararası Para Fonu'nun son Mali Gözlemcisine göre, GSYİH'nın yüzde 50'sinden fazlasını oluşturan vergi yükü zaten inanılmaz derecede yüksek ve vergileri daha da artırarak derinleşen mali açıklarla başa çıkmak için çok az alan bırakıyor, hatta hiç yok. Dahası, büyük ekonomilerdeki siyasi durum neredeyse benzersiz bir şekilde istikrarsız. Son bütçenin, anayasanın 49.3 maddesindeki baskıcı yetkiler kullanılarak oylama yapılmadan kabul edilmesi gerekiyordu ve harcamaları kısmayı ve vergileri artırmayı amaçlayan gelecek bütçe, geri dönülemez bir şekilde siyasi çıkmaza saplanmış durumda.
Gelecek yılın başkanlık seçimlerinde yapılacak seçim, bu aşamada aşırı Sağ Marine Le Pen ile aşırı Sol Jean-Luc Mélenchon arasında gerçekleşecek gibi görünüyor; her ikisi de mevcut hükümetin emeklilik yaşını 64'e çıkarma planını tersine çevirmeye kararlı. Hem Le Pen hem de Mélenchon tahvil piyasaları için lanetlenecek ve seçilmeleri halinde AB'nin geleceği için ciddi bir tehdit oluşturacak. Bir başka deyişle Fransa, her şeyin yanı sıra liberal demokraside de bir kriz yaşıyor. Dengeleyici merkez zemini hızla yok oluyor. Ancak Fransa'daki krizin diğer yönleri, özellikle kontrolden çıkan göç, başarısız kamu hizmetleri ve artan yaşam maliyeti baskıları, hemen hemen tüm büyük gelişmiş ekonomiler için ortaktır. Söylediğim gibi, bu krizlerin çoğu bir şekilde birbiriyle bağlantılı; bu da büyük bir polikrizin tanımlayıcı bir özelliği.
Trump'ın Körfez'de bir savaş başlatma konusundaki yıkıcı muhakeme hatası, yakıt fiyatlarının hızla yükselmesi yoluyla yaşam maliyeti baskılarını artırdı ve faiz oranları üzerinde sürekli yukarı yönlü bir baskı oluşturdu. Aynı zamanda önümüzdeki ay yapılacak ara seçimlerde Cumhuriyetçilerin oylarını da büyük ihtimalle mahvetti. Trum'un nasıl olduğunu bilmiyorum