Endonezya Devlet Başkanı, geniş alanları küle çeviren ve komşu ülkelere zehirli duman yayan orman yangınları nedeniyle ulusuna 'hakaret etmeyi seven ülkelere' karşı sert bir çıkış yaptı.
Bağımsız bir izleme kuruluşu olan Nusantara Atlas'ın uydu verilerine dayandırdığı analize göre, Güneydoğu Asya devi, Eylül ayına kadar geçen dokuz aylık süreçte 1,9 milyon hektardan (4,7 milyon dönüm) fazla alanın yok olmasına neden olan yangınları kontrol altına almakta aylardır zorlanıyor.
Yangınların neden olduğu duman, hava kirliliği seviyelerini sadece ülke içinde değil, aynı zamanda Malezya, Singapur ve Doğu Timor'da da tehlikeli boyutlara taşıyarak, ASEAN bölgesel bloğunun krizle ilgili acil bir toplantı çağrısı yapmasına yol açtı.
Çarşamba günü bir kabine toplantısında konuşan Prabowo Subianto, krizden 'birçok şirketin sorumlu olduğunu' iddia ederek, 'Endonezya ulusuna hakaret etmeyi seven bazı ülkelere gelince; zamanı geldiğinde, işin içindeki şirketleri ifşa edeceğiz' dedi. Başkan, herhangi bir isim veya şirket milliyeti belirtmedi.
Endonezya'nın komşularının liderleri, en üst diplomatik düzeyde açık bir eleştiriden kaçınırken yardım teklifinde bulundular. Ancak kamuoyundaki öfkenin artmasıyla birlikte, geçen hafta bir Malezyalı milletvekili Endonezya'nın bölgede 'dışlanmış' muamelesi görmesi gerektiğini savundu.
Prabowo, 'Endonezya nazik ve sabırlı bir ulustur. Ülkemiz sık sık hakarete uğruyor ancak inanın bana, ulusumuz sürekli hakaret edilmek istemiyor' ifadelerini kullandı.
Devlet Başkanı, yangınların nedenine ilişkin soruşturma talep ettiğini ve yangınların 'tamamen doğal olmadığını' vurguladı.
Uzmanlar, Endonezya'daki orman yangınlarının büyük ölçüde, yangına dayanıklı orman örtüsünün yok olmasına ve turbalık alanların kurumasına yol açan 'yak-yık' yöntemiyle arazi açma uygulamalarından kaynaklandığını belirtiyor. Bu yıl yangınlar, El Nino hava olayının tetiklediği şiddetli kuraklık nedeniyle daha da şiddetlendi.
Prabowo, 'Polisten, Başsavcılıktan, Ormancılık Bakanlığından, Silahlı Kuvvetler ve istihbarat servislerinin desteğiyle soruşturma yürütmelerini istiyorum' dedi. 'Halk ayrıca kasıtlı olarak yangın çıkaran çeşitli şahısları yakaladı; bu, çevresel terörizm olarak değerlendirebileceğimiz bir durumdur.'
Salı günü görevdeki ikinci yılını rekor düzeyde düşük onay oranlarıyla kutlayan Devlet Başkanı, kasıtlı yangın çıkarmanın 'insanlığa karşı işlenmiş bir suç' olduğunu, çünkü yapılanların milyonlarca vatandaşın sağlığını tehlikeye attığını belirtti.
Kanıtlar toplandığında, 'yasaları ihlal eden şirketlerin tüm lisanslarını iptal edeceğiz' diye ekledi.
Endonezya Borneo'su sakinleri, hükümeti orman yangınlarıyla mücadelede daha fazlasını yapmaya çağırdı.
Bu çağrılar, Batı Kalimantan'ın Pontianak kentindeki bir mahkemenin, yaklaşık altı milyon nüfuslu eyaletteki sakinler tarafından devlete karşı açılan davanın kabul edilebilirliğini görüşmeye başladığı sırada geldi.
36 yaşındaki bölge sakini Achmad Mundzirin, 'Sorun sadece ormanların ve arazilerin yanması değil; aynı zamanda halk sağlığı, hava kalitesi, ekonomik faaliyetler, eğitim ve bölge sakinlerinin güvenliği ile de yakından bağlantılıdır' dedi.
'Bu dava, hükümetin orman ve arazi yangınlarını yönetme konusundaki sorumluluğunun talep edilmesi için bir araç görevi görüyor.'
Avukatlar, hükümetin 'ihmal, ihmalkarlık ve başarısızlığının' Batı Kalimantan'da 'büyük bir halk sağlığı krizine' yol açtığını iddia eden bir toplu dava açtı. Dava, Prabowo'yu, ulusal, bölgesel ve yerel yönetimlerden 26 yetkiliyi, ayrıca polis ve acil durum servislerini hedef alıyor.
Davacılar adına konuşan avukat Glorio Sanen, gazetecilere toplumun acı çektiğini söyledi. 'Devlet başkanı doğrudan liderlik etmelidir...'