ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Rusya'nın Ukrayna'daki savaşını sona erdirmeyi amaçlayan duraksamış müzakereleri yeniden canlandırmak için bu sonbaharda diplomatik çabalarını hızlandırdı.
Washington, Rusya'ya yönelik dizel ihracatı anlaşması ve bazı yaptırımların geçici olarak hafifletilmesi gibi bir dizi taviz yoluyla Moskova'yı yeniden müzakere masasına çekmeye çalışırken, Kiev ve Avrupalı ortakları üzerindeki baskıyı artırdı.
Ancak Kremlin, anlamlı barış görüşmelerine devam etmek için acele ediyor gibi görünmüyor. ABD özel temsilcisi Steve Witkoff ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında 21 Kasım'da St. Petersburg'da yapılan görüşmenin ardından Kremlin, Moskova'nın gelecek ay Ukrayna ile teknik düzeyde müzakerelere hazır olduğunu açıkladı.
Putin'in yardımcısı Yury Ushakov, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, Putin'in Washington aracılığındaki barış görüşmelerine 10 Kasım'dan sonra devam etmeyi kabul ettiğini belirtti. Ushakov, bir sonraki müzakere turunun Abu Dabi'de gerçekleşebileceğini ve "savaşın sona ermesinin ardından Rusya ve Ukrayna için güvenlik sisteminin inşasına" odaklanacağını ekledi.
Yardımcısına göre Putin, ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in dahil olabileceği olası üçlü zirve hakkındaki düşüncelerini de Witkoff ile paylaştı. Ushakov, Pekin'in halihazırda toplantı için hazırlık yaptığını belirtti.
Wall Street Journal'ın hafta başında bildirdiğine göre Moskova, 18-19 Kasım tarihlerinde Çin'in Shenzhen kentinde yapılması planlanan Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesinin oturum aralarında üçlü bir toplantı yapılmasını önerdi. WSJ kaynaklarına göre Putin, Ukrayna'daki savaşı Rusya'nın lehine şartlarla sona erdirmek için Trump ve Xi ile bir anlaşmaya varmayı umuyor.
Rusya, ABD ve Çin'in dahil olduğu ancak Ukrayna ve Avrupa Birliği'nin dışlandığı üçlü zirve teklifi, Kremlin'in tercih ettiği müzakere formatına dair bir ipucu veriyor. Rusya, müzakerelerin ilerleyebilmesi için Ukrayna'nın toprak tavizleri vermeye hazır olması gerektiğinde ısrar ediyor. Putin ayrıca, yalnızca Rus çıkarlarının dikkate alınması durumunda müzakere etmeye istekli olduğunu defalarca vurguladı.
WSJ'ye göre Putin, Shenzhen'de önerilen toplantıyı, Nazi Almanyası'nın yenilgisi ve Avrupa'daki savaş sonrası düzeni tartışmak üzere ABD, Büyük Britanya ve Sovyetler Birliği liderlerinin 1945'teki toplantısına atıfta bulunarak potansiyel bir yeni Yalta Konferansı olarak görüyor.
Gazete, Çinli yetkililerin diplomatik kanallar aracılığıyla, Trump'ın katılımı kabul etmesi halinde Pekin'in üçlü formata itiraz etmeyeceğini belirttiğini bildirdi. Son haftalarda Kiev ile ilişkileri önemli ölçüde bozulan Trump da bu tür görüşmelere açık olduğunu ifade etti.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, 20 Ekim'de Oslo'ya yaptığı ziyarette, ülkesinin geleceğiyle ilgili görüşmelerin ancak Ukrayna'nın müzakere masasında bir koltuğa sahip olması durumunda kabul edilebilir olacağını belirtti.
Berlin'deki Carnegie Rusya Avrasya Merkezi'nde Çin-Rusya ilişkileri üzerine uzmanlaşan araştırmacı Temur Umarov, Kremlin'in teklifine şaşırmadı. Umarov, DW'ye verdiği demeçte Moskova'nın Washington tarafından saygı duyulan ve büyük bir uluslararası güç olarak muamele gören bir taraf gibi hissetmek istediğini söyledi.
Önceki ABD yönetimi, Ukrayna'nın egemenliğini etkileyen soruları Kiev'in katılımı olmadan Rusya ile tartışmaya istekli değildi. Umarov, Kremlin'in artık bu tür müzakerelerin mümkün hale geldiğine inandığını belirtti.
Moskova görünüşe göre, önerilen toplantıda varılacak herhangi bir anlaşmanın, Beyaz Saray'ı Ukrayna ve AB'yi kendi şartlarını kabul etmeye zorlamaya teşvik edeceğini umuyor.