Hong Kong South China Morning Post gazetesinin edindiği bilgilere göre, Hong Kong makamları telif haklı eserlerin yapay zeka (AI) modellerini eğitmek amacıyla kullanılmasını önlemeye yönelik planlanan yasal bir değişikliği erteleyecek ve ilk olarak operasyonel rehber ilkeler yayımlayacak.
Yapay zeka teknolojisinin gelişimini desteklemek amacıyla metin ve veri madenciliği için bir “iptal etme” (opt-out) mekanizması getirmeyi hedefleyen 2025 Telif Hakkı (Değişiklik) Tasarısı'nın aslen geçen yılın ilk yarısında Yasama Konseyi'ne sunulması planlanıyordu. Söz konusu tasarı, geçen ağustos ayında Yasama Konseyi'nin yasama gündeminden çıkarıldı.
Geçen yılki politika konuşmasında bahsedilen yasal teklif, bu ayın başında birlikte yayımlanan 2026 taslağında veya şehrin ilk beş yıllık planında yer almadı.
2024 yılında önerilmesinin ardından tartışma yaratan “iptal etme” mekanizması, eleştirmenlerin telif sahiplerinin çalışmalarının yapay zeka tarafından üretilen içerikler için kullanılıp kullanılmadığını kontrol etmek üzere yapay zeka şirketleriyle iletişime geçmesinin "çok büyük bir çaba gerektireceğini" belirtmesiyle endişelere yol açmıştı. Eleştirmenler bunun yerine “dahil olma” (opt-in) mekanizması karşı teklifinde bulunmuşlardı.
Yasama Konseyi Ticaret, Sanayi, İnovasyon ve Teknoloji Paneli başkanı milletvekili Johnny Ng Kit-chong, edindiği bilgilere göre hükümetin yasal değişikliği ertelediğini ve öncelikle önerilen “iptal etme” mekanizması üzerine operasyonel bir rehber taslağı hazırlayacağını söyledi.
Ng, “Telif hakkı endüstrisi telif ücreti tahsil etmek istiyorsa, bunun nasıl uygulanabileceğini gösteren eksiksiz bir operasyonel çözüm sunmalısınız” dedi ve ekledi: “Böyle bir çözümden yoksun olursanız, sektör şüpheci yaklaşacaktır.”
Ng, telif hakkı endüstrisinin “iptal etme” mekanizmasının nasıl uygulanacağına dair ayrıntıları anlamak istediğini belirtti.
Ng, “Bunun bilişim sektörü için de adil olduğunu düşünüyorum” diye ekledi.
Ng, iptal etme konseptinde yanlış bir şey olmadığını, ancak bunun nasıl uygulanacağı konusunda açıklığa ihtiyaç duyulduğunu; örneğin, bir medya kuruluşunun yayımladığı her makaleyi yapay zeka eğitiminde kullanılmaktan hariç tutmasının gerekip gerekmediğinin netleştirilmesi gerektiğini söyledi.
İletişime geçilen Ticaret ve Ekonomik Kalkınma Bürosu, SCMP'yi sekreterinin 18 Eylül'deki açıklamalarına yönlendirdi.
Ticaret ve Ekonomik Kalkınma Sekreteri Algernon Yau Ying-wah, bir politika konuşması basın toplantısında SCMP'nin sorularını yanıtlarken, 2024 yılında yapılan iki aylık istişarenin ardından hükümetin “farklı görüş ve fikirler” aldığını söyledi.
Yau, “Bu yüzden inanıyorum ki tüm endişeleri dikkate almalı ve bu telif hakkı [yönetmeliği] için bazı değişiklikler, tavsiyeler veya kılavuzlar yapmak üzere şu anda daha iyi bir çözüm bulmalıyız” dedi.
Ng, halkın görüşlerini dinledikten sonra hükümetin daha ihtiyatlı olma ve diğer yargı bölgelerindeki gelişmeleri izleme kararını desteklediğini söyledi. Ayrıca hükümetin kendisine rehber ilkelerin taslağı için herhangi bir takvim belirlenmediğini ilettiğini ekledi.
“Metin ve veri madenciliği istisnası”nı içeren orijinal değişiklik tasarısı, yapay zeka modellerini eğitmekte kullanılan hesaplamalı veri ve analiz işlemleri için telif haklı eserlerin “makul kullanımına” izin verecekti.
Hükümetin önerdiği beş koruma önleminden biri, telif sahiplerine çevrim içi olarak kamuya açık hale getirilen içeriklerinin yapay zekayı eğitmek için kullanılmasını açıkça reddetme hakkı tanıyan bir “iptal etme” seçeneğidir.
Diğer korumalar arasında yapay zeka kullanıcılarının telif haklı eserlere yasal erişime sahip olmasının zorunlu kılınması ile bu içeriğin kaynaklarının kayıtlarının tutulması ve açıklanması yer alıyor.
Panelin başkan yardımcısı milletvekili Kenneth Fok Kai-kong, yasama sürecindeki bu duraksamanın, hem yerelde hem de uluslararası alanda net bir fikir birliğinin bulunmamasından kaynaklanan bilinçli ve ihtiyatlı bir yaklaşım olduğunu belirtti.