Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Washington'ın İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana Avrupa'daki en kanlı çatışmayı durdurmaya yönelik son hamlesi çerçevesinde, Ukrayna'daki savaşı sona erdirme yönündeki yeni fikirleri değerlendirmek üzere Çarşamba günü görkemli bir imparatorluk sarayında ABD'li özel temsilci Steve Witkoff'u ağırladı.
Witkoff'un Putin ile yüz yüze yaptığı dokuzuncu görüşme olan St. Petersburg'daki müzakereler, Rusya'nın bir iyi niyet göstergesi olarak Rusya'da tutulan emekli bir ABD'li öğretmeni serbest bırakmasıyla başladı.
Bu buluşma, Kiev ve müttefiklerinin, Amerika Birleşik Devletleri'nin Ukrayna'dan desteğini çektiği, kimi zaman Rus saldırılarına ilişkin anlık istihbarat paylaşımını aksattığı ve Ukrayna'nın askeri iletişimini zayıflattığı yönündeki endişelerinin arttığı bir dönemde gerçekleşti.
En son yapılan bu görüşmeler, ABD Başkanı Donald Trump'ın başarılı seçim kampanyasında Ukrayna savaşını 24 saat içinde sona erdireceğini vaat etmesinden iki yılı aşkın bir süre sonra yapıldı.
Witkoff, bir ABD yetkilisinin Oslo'da Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Finlandiya ve Norveç liderleri ile Avrupalı ve NATO temsilcileriyle yaptığı ve "yapıcı" olarak nitelendirdiği görüşmelerden bir gün sonra, Çarşamba sabahı Rusya'nın ikinci büyük şehrine uçtu. Bu ziyaret, Trump'ın Ukrayna için savaşa son verme ya da "çok kötü bir durumla" karşılaşma zamanının geldiğini söylemesinin ardından gerçekleşti.
ABD ile Ukrayna arasındaki ilişkiler, Trump'ın ABD'deki fiyatları düşürmeye yardımcı olmak amacıyla bu ayın başlarında Rusya ile bir dizel ihracatı anlaşması duyurmasından bu yana keskin bir şekilde kötüleşti. Trump'ın İran'a yönelik saldırıları başlatmasından bu yana yüksek yakıt maliyetleri, Kasım ayındaki yasama seçimleri öncesinde Cumhuriyetçileri zor durumda bıraktı.
Dizel anlaşmasından bu yana Ukrayna, bazı istihbarat paylaşımı süreçlerinin ve Rus balistik füze saldırılarını takip etmek için güvendiği Starshield askeri uydu sisteminin kullanımının aksamasından şikayetçi olurken, Zelenskiy Salı günkü Oslo toplantısının bu sorunları çözmek için bir anlaşmaya vardığını söyledi.
Amerikalı yetkililere ve konuya yakın kişilere dayandırdığı haberinde The Wall Street Journal Çarşamba günü, milyarder Elon Musk'ın geçen hafta SpaceX'in Ukrayna'nın Rus balistik füze saldırılarını izlemek için bel bağladığı askeri sınıf Starlink uydu servisinin hızının düşürülmesini emrettiğini bildirdi.
Reuters haberi derhal doğrulayamadı.
Musk, bu tür bir kararın ABD ordusu veya başkan tarafından alındığını ifade etti. Trump ise sorumluluk sahibi olmadığını belirtti. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth Salı günü yaptığı açıklamada, sorunun Kiev'in uyması gereken hizmet şartlarından kaynaklandığı sinyalini verdi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio Çarşamba günü yaptığı açıklamada, Witkoff'un Zelenskiy ile görüşmesinin olumlu geçtiğini ve Witkoff'un sonuçları Rus tarafıyla paylaşacağını söyledi. Rubio ayrıca Washington'ın Kiev'in Starlink'e erişim kabiliyetini geri çekmediğini yineledi.
Rubio, "Şimdi elindeki bu fikirlerle St Petersburg'a gidip bunları Rus tarafıyla paylaşabilecek ve bakalım biraz ilerleme kaydedebilecek miyiz, göreceğiz" dedi.
Salı günkü Oslo toplantısının görünüşte samimi havaya rağmen Trump, Salı günü Beyaz Saray'da yaptığı açıklamalarda gösterdiği üzere, defalarca azarladığı ve değiştirilmesi gerektiğini öne sürdüğü Zelenskiy'e karşı hoşnutsuzluğunu sürdürüyor.
Rusya'daki görüşmelerin arifesinde gazetecilere konuşan Trump, "Bir anlaşma yapmak zorunda kalacak, çünkü halkının buna artık katlanacağını düşünmüyorum" dedi.
Doğu Ukrayna'daki Donetsk bölgesinin tamamen Rus kontrolüne geçmesi ve Kiev'in NATO üyesi olmaması gibi temel savaş amaçlarından taviz verme yönünde çok az işaret gösteren Putin, Kremlin liderinin memleketi olan St. Petersburg'daki görkemli bir imparatorluk yapısı olan Konstantin Sarayı'nda Witkoff'u kabul etti.
Putin'in özel yatırım temsilcisi ve olası ekonomik ve finansal anlaşmalar için ana müzakerecisi olan Kirill Dmitriev de görüşmelerde yer aldı.