Türkiye, Libya'daki varlığını ve etki alanını pekiştirmeyi, tartışmalı deniz anlaşmasını gelecekteki siyasi gelişmelere karşı güvence altına almayı ve Doğu Akdeniz'deki elektrik bağlantısı anlaşmazlığının ardından Yunanistan ile ikinci bir cephe açmayı hedefliyor.
Ankara, Libya'nın istikrarsız siyasi ortamından ve ülkenin siyasi geleceğinde lider rol oynamak isteyen doğulu askeri komutan Halife Hafter'in oğlu Saddam Hafter'in ihtiraslarından faydalanıyor.
Libya'nın doğu merkezli parlamentosunun 2019 Türkiye-Libya deniz yetki mutabakat muhtırasını onaylama kararı, Libya ile Yunanistan arasında yeni bir çatışma noktası yarattı. Doğu Libya liderliği, kararının sonuçlarını muhtemelen yanlış değerlendirerek Atina'nın diplomatik girişimlerini fiilen reddetti.
Yunanistan, Libya parlamentonun kararını derhal reddederek, onaylamanın "uluslararası deniz hukukuna aykırı olan ve bölgedeki devletlerin egemenlik haklarını ihlal eden mutabakatın yasadışı, hükümsüz ve yok hükmündeki niteliğini değiştirmediğini" vurguladı.
Atina ayrıca Libya'ya "uluslararası hukuku ihlal eden ve Doğu Akdeniz'deki istikrarı zedeleyen her türlü eylemden kaçınma" çağrısında bulunarak, "egemenlik haklarını korumak için tüm uygun önlemleri alacağı" konusunda uyardı.
Yunanistan, Kıbrıs ve Avrupa Birliği'nden derhal destek gördü; Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ortak bir açıklama yaparak mutabakatın geçersiz ve hukuki etkiden yoksun olduğunu ilan ettiler.
İki AB lideri, Avrupa Konseyi'nin 2019'a kadar uzanan anlaşmayı kınamasını hatırlattı ve Yunanistan ile Kıbrıs'a tam destek ve dayanışma ifade etti.
Libya Parlamentosu'nun Akdeniz'deki deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin sözde Libya-Türkiye Mutabakat Muhtırasını bugün onaylamasından derin üzüntü duyuyoruz.
AB'nin bu konudaki tutumunun 2019 yılında Avrupa Konseyi tarafından açıkça ifade edildiğini ve değişmediğini hatırlatıyoruz.
Bu anlaşma üçüncü devletlerin egemenlik haklarını ihlal etmekte, Deniz Hukukuna uymamakta olup hükümsüz ve batıldır.
Yunanistan ve Kıbrıs ile dayanışmamızı yineliyoruz.
AB'nin Libya'daki her türlü dış müdahaleye karşı bilinen tutumunu yineliyoruz.
Açıklamalarında ayrıca AB'nin üçüncü ülkelerin Libya'nın iç işlerine müdahalesine karşı tutumu, Türkiye'nin müdahalesine üstü kapalı bir atıfta bulunularak yinelendi.
Atina'nın artık Libya'ya karşı daha sert bir yaklaşım benimsemesi bekleniyor; bu durum Libya'nın giderek birleşen bir Avrupa cephesiyle karşı karşıya kalmasına neden olabilir.
Libya'nın siyasi geçiş sürecinde özellikle değerli olan AB programları, fonları ve diğer yardım biçimlerinin daha sıkı koşullara ve gereksinimlere tabi tutulması bekleniyor.
Bu durum, Yunanistan'ın Libya üzerinde diplomatik ve ekonomik baskıyı artırmak için AB içindeki konumu kullanma yaklaşımında önemli bir kaymaya işaret edecektir.
Uyarı işaretleri, Libya Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih'in bir parlamenter darbe olarak nitelendirilen olayla görevinden alınmasından iki hafta önce Atina'ya ulaşmıştı.
Salih, 2019 yılında Türkiye-Libya mutabakatına karşı çıkan ilk Libya'lı siyasi figürler arasında yer almış ve anlaşmayı onay için parlamentoya getirmesi yönündeki yoğun Türk baskısına direnmeye devam etmişti.