Güneş, Endonezya Borneo'sunu saran dumana çarptığında her şey pas rengine dönüyor. Arabalar, evler ve sokaklar, kızıl kızıl bir sisin içinde bir görünüp bir kayboluyor. Bunun nasıl göründüğünü anlatmak için "kıyamet"ten daha iyi çok az kelime var. Ancak üç çocuk annesi Dianyra Eka Nastiti, geceleri, sessiz karanlıkta en çok korkuya kapılıyor. "Bazen geceleri bebeğimin göğsünden tıkırtı sesi geliyor" diyor. "Sadece bir buçuk aylıkken bronkopnömoni nedeniyle hastaneye kaldırıldı ve her gece endişeleniyorum: Çocuğum yarın öksürecek mi? "Bu düşünceler her gece aklımdan çıkmıyor." Dastiti, Güneydoğu Asya'nın büyük bölümünü zehirli bir sisle kaplayan aylarca süren çevre felaketinin ön cephesinde bulunan Palangkaraya'da yaşıyor.
Açık erişimli uydu platformu Nusantara Atlas'a göre, orman yangınları bu yılın başından bu yana Endonezya'da yaklaşık 1,9 milyon hektar alanı kül etti; bu alan kabaca ABD'nin New Jersey eyaleti ya da Fiji ülkesinin tamamı büyüklüğünde bir alan. Yalnızca eylül ayında 1 milyon hektar alanın yandığı düşünülüyor. Ancak toksik serpinti hala daha büyük. İçin için yanan ormanlar, bataklıklar ve turbalıklar havayı mikropartiküller ve karbon monoksitle kalınlaştırarak Endonezya'yı saran ve Singapur, Malezya ve Filipinler'e kadar sürüklenen zararlı bir bulut yarattı. Ekim ortası itibarıyla Endonezya Sağlık Bakanlığı, kronik öksürük ve akut solunum yolu enfeksiyonlarından muzdarip 277.000'den fazla insan vakası kaydetti. Bunların 62.000'den fazlası bebekler ve beş yaşın altındaki çocuklardı.
Bir haftadan uzun süredir öksürükten dolayı Palangkarya'daki bir sağlık merkezine başvuran 22 yaşındaki Natari Victoria, "Orman yangınları özellikle herkesin sağlığı üzerinde büyük bir etki yarattı" diyor. "Bebekler de dahil olmak üzere öksüren genç kuzenlerim var. Bu onları gerçekten çok etkiliyor." Turba yangınlarından kaynaklanan pus ve duman, insan vücudu için ciddi sağlık riskleri oluşturan karmaşık bir kirletici karışımı içerir. Bunlar arasında, akciğerlerin derinliklerine nüfuz edebilen ve bazı durumlarda kan dolaşımına karışarak iltihaba, kronik akciğer hastalıklarına ve erken ölüm riskinin artmasına neden olabilen küçük mikropartiküller bulunmaktadır. Bir diğer endişe ise havaya salınan zehirli sera gazlarıdır.
Palangkaraya Sağlık Ofisi başkanı Riduan, "Burada, Merkezi Kalimantan'da, özellikle Palangkaraya'da gökyüzü sarıya ve pusluya döndü" diyor. "Peki bölge sakinleri gerçekte ne soluyor? Bu taze oksijen değil, karbondioksit ve kirletici maddeler. Peki sonuç olarak ne olur? Vücut, özellikle de beyin yeterli oksijen almıyor." Çocuklar, yaşlı yetişkinler ve hamile kadınlar, özellikle sağlık üzerindeki etkilerin birikebileceği uzun süreli maruz kalma dönemlerinde, pus tehlikesine karşı özellikle savunmasızdır. Palangkarya gibi yerlerde resmi tavsiye evde kalmak ve dışarı çıkmaktan kaçınmaktır. Ancak Dastiti bunun gerçekçi olmadığını söylüyor. "Hâlâ sebze almam, yiyecek stoklamam, okul malzemelerini satın almam ve diğer ihtiyaçları karşılamam gerekiyor" diye açıklıyor. "Bu kesinlikle mümkün değil ve böyle şeyler söyleyen insanların burada gerçekte ne olduğu hakkında hiçbir fikri olmadığını düşünüyorum."
Ancak Dastiti'nin en büyük önceliği çocuklarının sağlığı ve refahıdır. Ve sis yoğunlaştığında onları hızla içeri girmeye zorluyor. "Koşullar bu kadar güvensiz olduğundan başka seçeneğim yok" diyor. "Küçük çocuklarımız parkta oynamalı