Soğuk Savaş'tan kalma unutulmuş bir seremoni bu hafta Andrews Üssü'ne geri döndü; burada Donald Trump ve eşi, Çin lideri Xi Jinping ile eşini uçağın merdivenlerinin başında karşıladılar. Bu, bir ABD başkanının yedi on yıl önce dünya üzerindeki ikinci süper gücün liderini ve düşmanını ilk kez ağırlamasından bu yana tekrarlanmayan, olağanüstü bir diplomatik cesaret göstergesiydi. Dwight Eisenhower, Rus devriminden bu yana Sovyet liderinin ABD'ye yaptığı ilk resmi ziyaret olan bu etkinlikte, Nikita Kruşçov'a benzer bir nezaket göstererek 1959 yılında aynı hava üssüne gitmişti. Sovyetler Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri o dönemde dünyayı uçurumun kenarına sürükleyen bir nükleer yarışın başlangıcındaydılar. Sözde yumuşama döneminin 1962'de Küba'ya kurulan Rus füze krizine ve Berlin'i 1989'a kadar bölen duvarın inşasına dönüşmesine daha iki yıl vardı.
Nükleer savaşın sınırlarında yaşanan o olaydan, bugüne kadar tüm cephaneliği inaktif tutan, etkili ve ürkütücü Karşılıklı Kesin Yıkım (MAD) doktrini doğdu. Ayrıca, olası bir yanlış karar veya kaza yüzünden yaşanabilecek küresel bir felaketi önlemek amacıyla Beyaz Saray ile Kremlin'i doğrudan birbirine bağlayan kırmızı telefon da bu dönemde ortaya çıktı. Çin, küresel liderlik mücadelesinde artık Sovyetler Birliği'nin yerini almış durumda. Yaratıcılarına göre iki kutupluluğun simgesi nükleer silah değil, insanlığın tamamı için aynı derecede, hatta daha büyük ölümcül potansiyellere sahip olan yapay zekadır. Kruşçov Washington'da, yörüngeye giren ilk uzay aracı olan Sputnik'in fırlatılmasından bir yıl önce balistik gücüyle hava atarken; Xi Jinping, ABD ile sürdürdüğü amansız yarışta elektrikli araç üretim zincirini, uzay ve balistik endüstrisini, yüksek hızlı tren ağlarını ve yapay zekadaki ilerlemeleri gözler önüne seriyor.
Yeni teknolojiler gibi yeni tehditler de eskilerin yerini almasa da onları geride bırakıyor. Günümüz savaşları da bunu kanıtlar nitelikte; tank ve siper savaşları; dron sürüleri, uydu tabanlı coğrafi konum belirleme ve her alanda yapay zeka kullanımıyla birleşiyor; özellikle de hedef belirleme ve kabul edilebilir masum insan kurban sayısını tayin etme gibi nefret uyandırıcı görevlerde yapay zeka aktif rol oynuyor. Eski ve yeni teknolojinin birleşimi genellikle çarpan etkisi yaratıyor. Yapay zekanın nükleer caydırıcılık sistemlerini zırhlandırmasına olanak tanıyan şey tam da budur; öyle ki nükleer bir saldırıyla tamamen yok edilmiş, tüm siyasi ve askeri kadrosu tasfiye edilmiş bir ülke bile insan müdahalesi olmaksızın nükleer bir yanıt programlayabilir ve bu durum gezegenin büyük kısmındaki yaşamı sona erdirebilecek yapay zekaya emanet edilmiş kıyamet senaryosu niteliğinde bir kararla hayata geçirilebilir.
Eski ve yeni tehditlerin biriktiği bağlam oldukça düşündürücüdür. Soğuk Savaş'tan bu yana inşa edilen silah kontrolü ve silahsızlanma anlaşmaları ağı neredeyse artık mevcut değildir. Trump, nükleer yayılmanın önünü ardına kadar açmıştır. Birleşmiş Milletler, savaşın önlenmesi yönündeki kurucu amacında on yıldan uzun süredir sistemik bir başarısızlıkla karşı karşıyadır. Pekin yakında nükleer cephaneliğinin kapsamı açısından Washington ve Moskova ile eşitliğe ulaşacaktır; ki bu konu Xi ve Trump arasındaki zirvede es geçilmiştir. Soğuk Savaş'ın nükleer kutupluluğunun yerini yapay zeka kutupluluğu alırken, Washington ve Moskova arasındaki nükleer iki kutupluluk...