Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Pazartesi günü Tahran'da mevkidaşı Abbas Araghchi ve Devlet Başkanı Masoud Pezeshkian ile yaptığı görüşmede Moskova'nın İran'a destek sözü verdi. Salı günü Araghchi, X hakkında şunları yazdı: "Tarihimizde hiçbir zaman İran ve Rusya şu anki kadar yakın çalışmamıştı." Ancak Rusya'nın tutumu net değil. ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta başlattığı İran'a karşı savaş, petrol fiyatlarını yükseltti ve Moskova'ya beklenmedik bir kazanç sağladı. Washington şimdi yakıt maliyetlerini düşürmek için Rus enerjisine uygulanan yaptırımları da hafifletti; bu, kısa süre sonra ara seçimlerde oy kullanacak olan ABD'deki tüketicilerden gelen büyük bir şikayet. Peki Moskova ve Tahran ne kadar yakın ve Rusya gerçekten ABD-İran krizinin bitmesini istiyor mu? Bilmeniz gerekenler şu: Savaş zamanı ortaklığını desteklemek ve bundan sonra olacakları şekillendirmek.
Georgetown Üniversitesi'nde Orta Doğu siyaseti alanında doçent olan Nader Haşimi, Al Jazeera'ye her iki ülke de savaşırken Lavrov'un "birincil amacının bu ittifakı sağlamlaştırmak olduğunu" söyledi. Amacının her iki tarafın savaş hedeflerini ilerletmek olduğunu söyledi: "Rusya Ukrayna'ya karşı, İran ABD'ye karşı." Ancak Haşimi, asıl sebebin ABD-İsrail saldırısının Orta Doğu bölgesel düzenini bozduğunu ve Moskova'nın bunun yerine ne getirileceği konusunda söz sahibi olmak istediğini söyledi. "Burada daha uzun vadeli bir gündem olduğundan şüpheleniyorum" dedi. Anlaşmaları askeri bir ittifaktan öteye gitmese de stratejik bir ortaklıkları var. Putin ve Pezeshkian, Ocak 2025'te Moskova'da 20 yıllık Kapsamlı Stratejik Ortaklık Anlaşması imzaladı. Anlaşma Ekim ayında yürürlüğe girdi, ancak Rusya'nın Kuzey Kore ile yaptığı anlaşmanın aksine, karşılıklı savunma maddesi içermiyor. Rusya'nın 2022'de Ukrayna'yı geniş çaplı işgal etmesinden sonra bağlar derinleşti ve İran, Rusya'nın kendi versiyonunu oluşturmasına olanak tanıyan Shahed drone teknolojisini paylaştı.
Washington, 2024'te Tahran'ı Rusya'ya balistik füzeler göndermekle suçlamıştı. Lavrov Tahran'da, ABD saldırılarında ağır hasar gören İran'ın Buşehr nükleer santralinden ayrılan Rus uzmanların kademeli olarak geri döneceğini söyledi. Diğer ülkeler de ilişkilerinin yakınlığının farkında. Pazar günü Lavrov, Rusya ile Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) arasındaki stratejik diyalog oturumu için Bahreyn'deydi ve üyeleri kendisine Moskova'nın Tahran üzerindeki nüfuzunu kullanarak "ciddi diyalog" için baskı yapması ve İran'ın bu yılın başında savaşın başlamasından kısa bir süre sonra fiilen kapattığı stratejik Körfez su yolu olan Hürmüz Boğazı üzerinden nakliyeyi yeniden başlatması yönünde çağrıda bulundu. Rusya Dışişleri Bakanlığı, ABD ve İsrail'in "yasadışı saldırganlığı" olarak adlandırdığı saldırıyı kınadı ancak Moskova askeri müdahalede bulunmadı.
ABD medya kuruluşları istihbarat raporlarına dayanarak Rusya ve Çin'in İran'a uydu görüntüleri ve silah bileşenleri sağladığını söyledi. ABD Başkanı Donald Trump bu haberleri yalanladı. İran'ın, barış zamanında küresel petrol ve doğalgaz arzının beşte birinin sevk edildiği Hürmüz'ü fiilen kapatmasının ardından, Brent ham petrolünün fiyatı varil başına 72 dolardan Mart ve Nisan aylarında varil başına 120 dolara kadar yükseldi. Salı günü küresel gösterge Brent varil başına 109 doların üzerinde işlem görüyordu. Reuters hesaplamalarına göre, alıcıların Körfez'den malzeme alamamaları nedeniyle Nisan ayı itibarıyla Rusya'nın en büyük petrol vergisinden elde edilen gelir kabaca ikiye katlanarak yaklaşık 9 milyar dolara yükseldi. Mart ayından bu yana ABD Hazinesi, halihazırda denizde yüklü olan Rus petrolünün satışına izin veren muafiyetler yayınladı. Bu ay, Rus dizeline yönelik yaptırımları Nisan 2027'ye kadar kaldırdı. Cuma günü, Tr