Fransa alevler içinde ve Amerikalılara tehlikeli derecede tanıdık gelen siyasi ve ekonomik bir hesaplaşmayla karşı karşıya.
Ülke, geri ödeyebileceğinden daha fazla harcama yaptığı için mali bir krize yaklaşıyor. Son aylarda artan enerji maliyetlerinin de desteğiyle tahvil faizlerinin fırlamasının ardından fatura beklenenden çok daha hızlı bir şekilde ödenme vaktine yaklaşıyor. Vergileri artırmak ve devlet harcamalarını kısmak olası çözümün bir parçasını oluşturuyor, ancak bunlar hali hazırda öfkeli olan kamuoyunu daha da kızdırma riskini taşıyan, siyasi açıdan popüler olmayan kararlar olacaktır. Uygulanabilir her çözüm, keskin bir şekilde bölünmüş bir hükümette belirsiz bir bütçe savaşında dik bir tırmanışla karşı karşıyadır.
Bu size tanıdık geliyor mu?
Artan borçlar, borçlanmayı finanse etmek için fırlayan maliyetler ve sorunu çözecek rahatsız edici kararları alacak siyasi irade eksikliğinin şu anki Batı ekonomilerinin hikayesi olduğu Fransa'nınkine benzer mücadelelerle karşı karşıya kalan ülkelerin (özellikle Birleşik Krallık) sayısı giderek artıyor. Buna Amerika Birleşik Devletleri de dahildir.
Ancak benzerlikler yüzeysel olabilir.
Fransa'nın finansal stresi özellikle şiddetlidir. Avrupa genelinde bulaşma riski düşüktür. Fransa'nın devasa kamu güvenliği ağı, Amerika Birleşik Devletleri'ndekine kıyasla hükümet harcamalarının çok daha büyük bir bölümünü temsil etmektedir. Ve Amerikan ekonomisinin benzersiz dinamikleri, Amerika Birleşik Devletleri'nin bir sonraki Fransa olma konusunda yakın bir tehlikele karşı karşıya olmadığı anlamına gelmektedir.
Sorun
Bunlar yeni sorunlar değil: Avrupa'nın sosyal güvenliği onlar yıldır sürdürülemez bir yoldadır ve ekonomistler ile bazı siyasetçiler yıllardır faturanın nihayetinde ödeneceği konusunda uyarılarda bulunuyorlardı.
Ancak durum kötüleşiyor. İran savaşı, Batı'nın mali sorunlarını daha da kötüleştirdi.
Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) geçen hafta bildirdiğine göre, şubat ayından bu yana G7 ekonomilerinin ortalama 10 yıllık devlet tahvili getirisi 1 yüzde puanından fazla artarak yaklaşık 20 yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
IMF, on yıldan uzun bir süre sonra bu yedi ekonominin kamu borcu yükünün toplu olarak ekonomik üretimlerini aşmasının beklendiğini öngörüyor. Bu, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana bir ilk olacaktır.
Fransa'nın kamu borcu GSYİH'sinin yaklaşık %119'u olup Avrupa Birliği'nin hedefinin iki katıdır ve yıllık bütçe açığı gayri safi yurt içi hasılasının %5,4'üdür.
Kent Üniversitesi'nden sosyal politikalar profesörü Peter Taylor-Gooby, "Avrupa'da insanlar tahvil piyasasından ve hükümetlerin borçlanmak için ödemek zorunda olduğu faiz oranlarından giderek daha fazla korkuyor" dedi. "Artık görmezden gelemeyeceğiniz bir noktaya geldi. Eğer yok sayarsak, ciddi bir krizle karşılaşacağız."
Kağıt üzerinde, Amerika bundan farklı görünmüyor: 32 trilyon dolarlık kamu borcu, ABD'nin yıllık GSYİH'sine kabaca eşit ve henüz kapattığı 2 trilyon dolarlık bütçe açığı GSYİH'nin %6'sından fazlasını oluşturuyor. Amerika'nın kamu borcunu finanse etme maliyeti yılda 1 trilyon doları aştı ve bu da toplam federal bütçenin şaşırtıcı bir şekilde %14'üne denk geliyor.
Başka bir deyişle, her yedi vergi dolarından biri yalnızca Amerika Birleşik Devletleri'nin borçlandığı paranın faizini ödemek için kullanılmaktadır.
Ancak Avrupa'da gerçekleşen harcamaları kısmak ve vergileri artırmakla ilgili ciddi konuşmalar Amerika Birleşik Devletleri'nde çok daha az ciddiyetle ele alınmaktadır. Öyleyse Amerika Birleşik Devletleri neden Fransa ile aynı sorunlarla karşı karşıya değil?
ABD'de neden gerçekleşmeyecek... henüz
Amerika Birleşik Devletleri'nin en büyük avantajı, dünyanın rezerv parasını basmasıdır. Petrol ve altın gibi temel emtialar da dahil olmak üzere küresel işlemlerin çoğunluğu ABD doları cinsinden gerçekleştirilmektedir.
Dolar talebi büyük ölçüde güçlü kalmaya devam ediyor