20. yüzyılın büyük bir bölümünde, özellikle İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, liberal demokrasi üç büyük vaatle ilişkilendirilmiştir: özgürlük, demokratik katılım ve refah. Bugün bu üç vaat de sınanmaktadır. Dolayısıyla soru, sadece demokrasinin bir kriz içinde olup olmadığı değildir. Daha esaslı soru şudur: Liberal demokrasi, onu besleyen toplumlar için yeniden nasıl ikna edici hale getirilebilir?
Daron Acemoglu’nun yeni kitabı "What Happened to Liberal Democracy?" (Liberal Demokrasiye Ne Oldu?) ve Marc Levinson’ın Engelsberg Ideas’ta yayımlanan "The Wrong Prescription for Liberal Democracy’s Ills" (Liberal Demokrasinin Hastalıkları İçin Yanlış Reçete) başlıklı son makalesi tam olarak bu konuyu ele almaktadır. Acemoglu’nun kitabı Ağustos 2026’da yayımlanmış, Levinson’ın makalesi ise 25 Eylül 2026’da çıkmıştır. Acemoglu, yeni bir elit türünün ortaya çıktığını tespit etmektedir: Yüksek eğitimli, teknokratik, kozmopolit bir elit.
Acemoglu'na göre bu elitin bir kesimi, daha az eğitimli ve ekonomik olarak daha dezavantajlı katmanların ihtiyaçlarından ve algılarından uzaklaşmıştır. Böylece bir paradoks yaratılmıştır. Tarihsel olarak iktidarın merkezileşmesine bir tepki olarak doğan liberal demokrasi, bugün artık öncelikle halihazırda güçlü ve eğitimli olanlara hizmet eden bir sistem olarak görünme riski taşımaktadır.
Acemoglu bu nedenle yeni bir "işçi sınıfı liberalizmi" (working-class liberalism) önermektedir: Özgürlüğü toplum, ekonomik katılım, sosyal hareketlilik ve ortak refah ile yeniden buluşturacak bir liberalizm. Öte yandan Levinson, Acemoglu'nun elitlerin işçi sınıfından uzaklaşmasına çok fazla, daha temel bir meseleye ise çok az ağırlık verdiğini savunmaktadır: Verimlilik yavaşlaması. Çünkü savaş sonrası Batı'nın liberal demokrasisi yalnızca sonuç ürettiği sürece meşruiyet kazanmıştır.
Ve ardından 1970'ler geldi. Petrol krizi, enflasyon, durgunluk ve – en önemlisi – uzun vadeli bir verimlilik yavaşlaması. Levinson'a göre sağ, merkez ve sol hükümetler daha sonra savaş sonrası dönemin ekonomik ilerleme hızını yeniden tesis etmeyi başaramadı. İnsanlar şu soruyu sormaya başladı: "Sistem bana nihayetinde ne sunuyor?" Mevcut kriz ancak bu şekilde anlaşılabilir.
Çünkü demokrasi meyveleriyle yargılanır. Levinson karakteristik bir ifade kullanmaktadır: "Seçmenler demokrasiyi köklerinden değil, meyvelerinden tanırlar." Yani onu yalnızca anayasal ilkeleriyle değil; sonuçlarıyla, gelirleriyle değerlendirirler.
O halde daha derin ikilem, liberal demokrasinin özgürlüğü refahla, bireyselliği toplumla, piyasayı sosyal hareketlilikle ve teknolojiyi insan ilerlemesiyle yeniden birleştirip birleştiremeyeceğidir. Acemoglu bize demokrasinin paylaşılan refaha ve siyasi katırıma ihtiyaç duyduğunu hatırlatmaktadır.
Levinson ise bize refahın verimlilik artışı olmadan var olamayacağını hatırlatmaktadır. Belki de hakikat tam da ikisinin buluştuğu noktadadır. Geçmişe bir dönüş değil. Fakat vaadin yenilenmesi.
Panathinaikos, Asteras AKTOR ile oynadığı maç öncesinde Dimitris Kourbelis ve Giannis Kotsiras'ın kulübe katkılarını onurlandırdı. Şu anda Tripoli formasıyla mücadele eden her iki futbolcunun da Yonca'da iz bıraktığı göz önüne alınırsa bu doğru bir hamleydi...