Edmonton, Alberta: Kanada’nın petrol zengini Alberta eyaletindeki seçmenler, Kanada’da kalmaktan yana açık bir tavır ortaya koydu. Salı günü açıklanan ilk referandum sonuçları, ABD Başkanı Donald Trump’ın ticaret savaşı ve ilhak tehditleri karşısında ulusal birliği pekiştirmeye çalışan Başbakan Mark Carney’nin elini güçlendirdi.
Elections Alberta’nın resmi olmayan sonuçlarına göre, 1,4 milyondan fazla oyun sayıldığı seçimlerde katılımcıların yüzde 76’sı Kanada’da kalmayı desteklerken, yaklaşık yüzde 24’ü ayrılma sürecinin başlatılmasına onay verdi. Bu referandum doğrudan bağımsızlık oylaması niteliği taşımıyordu; onay çıkması durumunda Alberta, Kanada’dan ayrılma yönünde gelecekte yapılacak bir oylamanın yoluna girecekti.
Başbakan Carney, "Albertalılar net bir seçim yaptı" diyerek, "Birlik olmayı, birlikte inşa etmeyi ve birbirlerine sahip çıkmayı seçtiler. Her şeyin ötesinde, Albertalılar Kanada’yı seçti" ifadelerini kullandı.
Carney, bu sonucun Kanadalıların birlikte ilerlemesine olanak tanıyacağını; ticaretin çeşitlendirilmesini, büyük altyapı projelerinin geliştirilmesini ve Alberta merkezde olmak üzere Kanada’nın küresel bir enerji süper güç haline getirilmesini hızlandıracağını belirtti.
Bununla birlikte Alberta’daki ayrılıkçılar sonuçlarda olumlu bir yön buldu.
Ayrılıkçı hareketin liderlerinden Keith Wilson, "Kesin sonuçlara sahip değiliz. Sayıların dalgalanacağını düşünüyorum, ancak Albertalıların en azından dörtte birinin Alberta’ya daha iyi davranılması gerektiğine inandığını söylemek adil olur" dedi.
Alberta Başbakanı Danielle Smith, ilk sonuçları memnuniyetle karşılayarak, bunun Kanada’da kalmaya yönelik yaygın bir desteği gösterdiğini ifade etti.
Smith, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Albertalılar, birleşmiş bir Kanada’da daha güçlü bir Alberta için oy kullandı" dedi.
Bağımsızlığa karşı olmasına rağmen, iktidardaki Birleşik Muhafazakar Parti (UCP) içindeki ayrılıkçılardan gelen baskı sonucunda referandumu düzenleyen Smith, sonuçlar ve Alberta’nın geleceği hakkında Salı akşamı eyalet halkına sesleneceğini belirtti.
Ayrılmaya karşı yürütülen "Sonsuza Kadar Kanadalı" (Forever Canadian) kampanyasına liderlik eden eski Alberta Başbakan Yardımcısı Thomas Lukaszuk, destekçilerine hitaben, "Biz baştan sona birleşik, sağlam bir ülkeyiz" dedi.
Pazartesi günü 100’den fazla sandıkta oy verme saatlerinin uzatılmasına neden olan geç açılışlar nedeniyle sonuçların açıklanması gecikti.
Dünyanın en büyük dördüncü kanıtlanmış petrol rezervine sahip olan Alberta; siyasi kültürü Kanada’nın büyük kısmından ziyade Amerikan batısıyla daha çok ortak noktaya sahip, muhafazakarların kalesi ve kovboy diyarı olarak biliniyor. Ottawa’daki federal hükümete duyulan öfke köklü olsa da, bu durum geleneksel olarak yaygın bir bağımsızlık desteğine dönüşmemişti.
Önerinin başarısızlığa uğramasına rağmen ayrılıkçı liderler, marjinal bir davanın asla kaybolmayacak bir harekete dönüştürüldüğünü dile getirdiler.
Carney, daha önce Albertalıları birlik için kararlı bir oy vermeye çağırmıştı. Çocukluğunun geçtiği Edmonton’da Cuma günü düzenlenen mitingde, "Kanada’nın geleceği buna bağlıymış gibi oy verin, çünkü gerçekten öyle" demişti.
Eski başbakanlardan Jason Kenney, ayrılıkçı partilerin geleneksel olarak oyların yalnızca yüzde 1 ya da 2’sini aldığını belirtti. Kenney, COVID-19 kısıtlamalarına duyulan öfkenin, daha sonra ayrılıkçı hareketin etrafında kenetlenen aktivistleri harekete geçirmeye yardımcı olduğunu ifade etti.
Trump’ın ticaret savaşı ve Kanada’yı ABD’nin 51. eyaleti yapma tehditleri, liberal başbakanların tarihi olarak sevilmediği Alberta’da Carney’nin desteğini artırmasına yardımcı oldu.
Ayrılıkçıların Edmonton’daki bir restoranda düzenlediği referandum gecesi buluşmasında, sonuçlar geldikçe kalabalık sessizliğe büründü.
Alberta Refah Projesi’nden (Alberta Prosperity Project) Jeff Rath, "Hiçbir yere gitmiyoruz" diyerek, "Geçtiğimiz yıl boyunca tartışmalara yön verdik. Albertalıları bağımsızlığın faydaları konusunda eğittik ve buna devam edeceğiz" şeklinde konuştu.