Kültür ve Turizm Bakanlığı pazartesi günü yaptığı açıklamada, geçen yıl Hattuşa'da bulunan çivi yazılı bir tablet parçasının antik Mısır-Hitit barış anlaşmasına ait olduğunu duyurdu. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, X/Twitter hesabından yaptığı paylaşımda, "Anadolu topraklarında bin yıllık barışın izlerini keşfettik" ifadelerini kullandı. "21 Eylül Dünya Barış Günü'nde kamuoyuyla paylaştığımız bu değerli keşif, Anadolu'nun barış ve diplomasi tarihindeki köklü yerini bir kez daha gözler önüne seriyor."
Hitit kraliyet sarayının bulunduğu düşünülen Çorum'un Boğazkale ilçesindeki Boğazköy/Hattuşa arkeolojik sit alanında 2025 yılında gerçekleştirilen kazılar sırasında bu parça gün yüzüne çıkarıldı. Hattuşa, Tunç Çağı'nda Hitit İmparatorluğu'nun başkenti olarak hizmet vermiştir.
Keşfinden bu yana araştırmacılar çivi yazısı metnini incelemekte olup, yakın zamanda bunun anlaşmanın Akadca çivi yazısı kopyalarından birinin ön yüzüne ait olduğunu belirlediler.
Ersoy, yeni parçanın anlaşmanın bir ülkeden diğerine kaçan kişilerin muamelesini düzenleyen hükümlerine ait satırlar içerdiğini açıkladı. Metnin okunaklı kısımlarında Mısır'dan ve Hatti diyarından kaçan kişilerin yanı sıra evlerin yıkımdan korunmasına ilişkin ifadeler yer alıyor.
Ersoy ayrıca sit alanındaki kazı ekibini ve keşfe katkıda bulunan araştırmacıları tebrik etti.
Bu yeni keşif, Türkiye'nin Hattuşa'da bulunan kil tablet kopyalarını tamamlama çalışmalarına katkı sağlarken, bölgedeki gelecekteki kazılar eksik kalıntıların geri kalanını gün yüzüne çıkarmayı amaçlıyor.
Mısır-Hitit Barış Anlaşması Nedir?
Ebedi Antlaşma veya Gümüş Antlaşma olarak da bilinen bu anlaşma, günümüze ulaşan bilinen en eski barış anlaşmasıdır. İki ulus arasındaki yüzyıllık savaşa son vermek üzere yaklaşık MÖ 1259 yılında Hitit Kralı III. Hattuşili ile Mısır Firavunu II. Ramses arasında imzalanmıştır.
MÖ 1274 yılında gerçekleşen Kadeş Savaşı doğrudan anılmasa da, bu anlaşma bazen Kadeş Antlaşması olarak da adlandırılmaktadır.
Anlaşmanın Mısır dilindeki metni, II. Ramses'e ait Teb'deki iki binanın (Ramesseum ve Karnak Tapınağı'ndaki Amun-Re Kutsal Alanı) duvarlarına hiyerogliflerle kazınmıştır.
Akadca metnine ait pişmiş kil tablet parçaları, 1906 ile 1912 yılları arasındaki en erken kazılar sırasında Hattuşa'da gün yüzüne çıkarılmıştır.
Daha önce bulunan parçalar İstanbul Arkeoloji Müzeleri, Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Berlin Ön Asya Müzesi ve St. Petersburg'daki Hermitage Müzesi'nin koleksiyonlarında muhafaza edilmektedir.
Anlaşmanın bir kopyası Birleşmiş Milletler merkezindeki bir duvarda gururla sergilenmektedir.