Filipinli denizci Jay, ağustos ayında bir akşam Hürmüz Boğazı'ndan geçen bir gemide nöbet tutarken, gemisinin ve arkasından gelen iki geminin üzerinden droneları sürüler halinde geçtiğini gördü.
Saniyeler içinde, önlerindeki tankerden bir patlama sesi yükseldi.
Gerçek adı işvereninin olası misillemesinden korumak için saklanan Jay, "Önümüzdeki tankerin vurulduğunu gördüğümde bu benim için çok travmatikti" dedi.
29 yaşındaki denizci ve mürettebat arkadaşları boğazı yarasız beresiz atlattı, ancak bu deneyim aklından çıkmadı. "Yaşananlar hakkında asla konuşmadık; bitmişti. Hayatımıza devam edip bir sonraki sefere geçiyorduk" dedi.
Ancak Jay gibi denizciler için tehlike, bir seyahat sona erdiğinde bitmiyor. Çatışma Hürmüz Boğazı'nı ve Körfez bölgesindeki diğer deniz geçiş noktalarını tehdit ederken, bu Filipinli işçiler zor bir seçimle karşı karşıya kalıyor: Tehlikeli sularda seyre devam etmeyi göze almak ya da seyahati reddederek geçim kaynaklarını tehlikeye atmak.
Göçmen İşçiler Bakanlığı (DMW) verilerine göre Filipinler, geçen yıl görevlendirilen 468.000'den fazla Filipinli denizciyle dünyanın önde gelen denizci tedarikçisi konumundadır.
Mart 2024'te DMW; sivil gemilere yönelik korsanlık, gemi kaçırma ve silahlı saldırılardaki artışın ardından, Filipinli denizcilere başta Kızıldeniz, Aden Körfezi ve çevre sular olmak üzere yüksek riskli bölgelerden geçmeyi reddetme hakkı tanıyan bir genelge yayınladı.
Kurallara göre, bu bölgelerden geçmeyi reddeden Filipinli denizciler, ülkeye geri dönüş yardımı ve iki aylık temel ücret dahil olmak üzere korumalardan yararlanma hakkına sahip. İşe alım ve yerleştirme ajansları da onları gelecekteki sözleşmelerden veya istihdamdan mahrum bırakamaz.
Genelge, Husilerin o ay Kızıldeniz'de ticari bir gemiye saldırarak iki Filipinli denizciyi öldürmesi ve üçünü yaralamasının ardından yayınlandı.
DMW'ye göre, son üç yıl içinde yaklaşık 1.500 Filipinli denizci bu hakkı kullandı. Eylül ayında, Hürmüz Boğazı'ndan geçmeyi reddeden 10 Filipinli güvenli bir şekilde Filipinler'e döndü.
Göçmen İşçiler Bakanı Hans Cacdac eylül ayında yaptığı açıklamada, İran savaşının 22 Şubat'ta başlamasından bu yana beş Filipinlinin hayatını kaybettiğini ve birinin kayıp olduğunu doğruladı.
Koruma sorunu
Philippines Üniversitesi Hukuk Merkezi işçi ve çalışanlar programı direktörü Arnold de Vera'ya göre Manila, denizaşırı Filipinli işçilere (OFW) yönelik potansiyel tehditleri genellikle değerlendiriyor ve buna karşılık gelen uyarı seviyeleri yayınlıyor. "En kötü durumlar görevlendirme yasağını ve halihazırda orada bulunanlar için zorunlu geri dönüşü haklı çıkarır" dedi.
Bununla birlikte, korumalarının büyük bir kısmı hâlâ onları işe alan işe alım ajanslarına ve yabancı işverenlere bağlı.
De Vera, "OFW'ler için yasal koruma sistemimiz, yabancı işveren ile yerel işe alım ve yerleştirme ajansı arasında müteselsil sorumluluk getiren yasal hükme büyük ölçüde güvenmektedir. Yerel ajans müteselsilen sorumlu tutularak, yabancı işverene atfedilebilir yükümlülüklerden sorumlu tutulabilir" dedi.
De Vera'ya göre birçok denizci, sendikalar ve gemi sahipleri tarafından müzakere edilen ve başka bir koruma katmanı sağlayan toplu iş sözleşmeleri kapsamındadır.
Ancak, özellikle anlaşmazlıklar dava yoluyla çözüldüğünde uygulamanın bir zorluk olmaya devam ettiği görülüyor. İşçi güvenliği konusundaki sorumluluk paylaşımı, denizcileri reddetme haklarını kullanmanın karmaşıklaştığı durumlarda bırakabilmektedir.
Jay'in gemisi limana yanaştıktan sonra