İran Cuma günü yaptığı açıklamada, stratejik Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak için bir plan sunduğunu belirtti, ancak ABD Başkanı Donald Trump teklifi reddettiğini söyledi.
Dünya petrol arzının ana damarı olan bu su yolu, yaklaşık yedi aydır çıkmaza giren ABD ile İran arasındaki çatışmanın merkezinde yer alıyor. Ancak bu hafta New York'taki BM dünya liderleri zirvesinde yürütülen yeni arabuluculuk çabaları, bir anlaşmaya doğru ilerleme kaydedilebileceğine dair bazı umutlar doğurdu.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Salı günü Trump'ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile görüşmelerde bir araya geldi ve daha önce savaşın sona erdirilmesi ile kritik nakliye kanalının yeniden açılması için şartlar öne sürmüştü.
Arakçi BM'de yaptığı açıklamada, "İran, Katar aracılığıyla Amerika Birleşik Devletleri'ne somut bir yedi günlük plan iletti. Gerekli koşullar karşılanırsa boğaz yeniden açılabilir ve yedi gün içinde normal deniz trafiği yeniden tesis edilebilir" dedi.
"Seçim artık Amerika Birleşik Devletleri'ne kalmıştır. İran zorbalığı, tehditleri veya gözdağını kabul etmez ve baskı altında egemen haklarından vazgeçmeyecektir."
Bununla birlikte Trump, Beyaz Saray'da gazetecilere yaptığı açıklamada, "Onlar (İran) bir teklifte bulundular, ancak ben bunu reddettim" dedi.
Trump sözlerini şöyle sürdürdü: "Boğazı hemen açacak bir anlaşma yapmak istiyorlar çünkü çok kötü kaybediyorlar. Bir anlaşma yapmak istiyorlar ve bence bunda bir sakınca yok. Ben de anlaşma yapmayı severim."
Trump, Tahran'ın finansal baskıyla karşı karşıya olduğunu ekleyerek, bu teklifi "can çekiştikleri - paranın gelmediği" için yaptıklarını öne sürdü.
Trump, "Kendilerini bir çıkmaza soktular; askeri tarihin en büyük ablukasını kurduk; bu çelikten bir duvar. Ve şimdi boğazı kapatmak istedikleri için paraları yok" diye ekledi.
Bugün erken saatlerde The Wall Street Journal gazetesi, konuya yakın ABD'li yetkililere dayanarak Trump'ın teklifi reddettiğini bildirmişti.
Haberde, 80 yaşındaki başkanın Tahran'ın taleplerini karşılayacağından şüphe duymadığı belirtilirken, yenilenmiş bir hava bombardımanı kampanyasını muhtemel gördüğü ifade edildi.
Trump ayrıca Truth Social platformunda, Hürmüz Boğazı'nın daire içine alınarak "Trump Boğazı" (Trump Strait) adıyla etiketlendiği bir harita görseli paylaştı.
Daha önceki medya raporları, yeni planın Lübnan dahil olmak üzere Orta Doğu'daki tüm düşmanlıkların yedi gün süreyle durdurulmasını öngördüğünü öne sürmüştü.
Planın ayrıca, en az 12 milyar dolar değerinde olduğu tahmin edilen dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılmasını, İran petrolü üzerindeki yaptırımların kaldırılmasını ve ABD donanmasının İran ablukasının sonlandırılmasını talep ettiği bildiriliyor.
ATEŞKESİN yedinci gününde İran Hürmüz'ü yeniden açacaktı.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan CBS kanalına verdiği röportajda, ateşkes "sürecinin bunu kabul ettikleri günden itibaren başlayacağını" söyledi.
Pezeşkiyan, "Pakistan'da imzalanan mutabakat zaptına dayanarak daha önce bir anlaşmaya varmıştık... Eğer ABD bu şekilde ilerlemeyi kabul ederse, her şey eskiye dönecektir" diye ekledi.
Devrim Muhafızları sözcüsü Hüseyin Muhebi, Salı günü AFP'ye verdiği özel röportajda, Yemen'deki düşmanlıkların sonlandırılmasının da Tahran'ın talepleri arasında yer aldığını söyledi.
ABD ve İran, savaşın sona erdirilmesi, boğazın yeniden açılması ve İran'ın nükleer programı üzerine müzakerelerin başlatılmasını amaçlayan Pakistan arabuluculuğundaki mutabakat zaptını haziran ayında imzalamıştı.
Ancak bu anlaşma, İran'ın su yolundaki onaylanmış rotasından sapmakla suçladığı ticari gemilere Hürmüz'de ateş açmasının ardından kısa süre sonra bozuldu.
İran, güvenlik ve egemenlik gerekçeleriyle gemilerin geçişten önce izin almasını şart koşuyor.
Bu kurala uymayan gemiler düzenli olarak hedef alınırken,