Kasım ayında Türkiye'de düzenlenecek COP31 için geri sayım başladı. Ancak öncesinde Avustralya ve Fiji hükümetleri, Asya-Pasifik'in iklim gündeminde yer almasını sağlamak amacıyla önümüzdeki ayın başlarında Fiji'de büyük bir ön etkinlik düzenleyecek.
Asya'da son COP iklim etkinliği en son 2007 yılında Endonezya'nın Bali kentinde gerçekleşmişti. Bu nedenle, Türkiye'nin COP31'e ev sahipliği yapma yarışındaki ana rakibi olan Avustralya, geçen yıl Ankara ile bir anlaşma yaparak Ekim ayında bölgede bir ön etkinlik düzenlenmesini kabul etti.
Şimdiden elde edilen veriler; deniz seviyesinin yükselmesi ve fırtına kabarmaları da dahil olmak üzere küresel sel felaketlerinin yüzde 41'inin Asya'da meydana geldiğini gösteriyor. 2013-2023 yılları arasında Avustralya ve Fiji dahil geniş Asya-Pasifik bölgesi yaklaşık 244 büyük sel, 104 kuraklık ve 101 şiddetli fırtınanın afetine uğradı.
Gelecekte, yalnızca Güneydoğu Asya'nın 2050 yılına kadar her yıl aşırı sıcaklarla geçen fazladan yaklaşık 60 gün yaşayabileceği tahmin ediliyor; bu durum, bölgede her yıl yaşanacak yaklaşık 100 iklim felaketine eşlik edecek.
Asya'da küresel ısınmanın bu kadar ciddî olmasının ana nedenlerinden biri, bölgenin ekonomik büyümesinin büyük ölçüde fosil yakıt kullanımına bağımlı kalmaya devam etmesidir. Brezilya'daki geçen yılki COP30 zirvesinde BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi İcra Sekreteri Simon Stiell, fosil yakıtların daha yüksek fiyatlar dahil istikrarsızlığını kalıcı hale getirmek ile başlamakta olduğu gibi daha ucuz ve temiz enerjiye geçişi hızlandırmak arasında net bir seçim olduğunu söylemişti. Ancak, artan enerji talebinin ekonomik büyümeyi körüklemek için önemli ölçüde büyümesinin öngörülmesi göz önüne alındığında, bu uzun vadeli hedefe ve daha geniş çaplı karbonsuzlaşmaya ulaşmak hiç de kolay olmayacak.
İran krizi, fosil yakıtlardan uzaklaşılması yönünde yeni bir ivme kazandırdı.
İklim krizinin bu kadar büyük bir etki yaratmasının bir diğer nedeni de Güneydoğu Asya'nın büyük bir kısmı dahil olmak üzere Asya'nın önemli bir diliminin tropikal ülkelerden oluşmasıdır. Bu ulusların birçoğu, yükselen sıcaklıklar, değişen yağış rejimleri ve artan aşırı hava olayı sıklığı da dahil olmak üzere küresel ortalamanın üzerindeki iklim değişikliği etkileriyle karşı karşıyadır.
Bununla birlikte, bölgedeki küresel ısınmaya dair anlaşılabilir kasvetin ortasında fırsatlar da mevcuttur.
Bu temel nokta, 8 Eylül'de Singapur'da konuşan eski ABD Başkan Yardımcısı Al Gore tarafından vurgulandı. Gore, İran krizinin fosil yakıtlardan uzaklaşma yönünde yeni bir itici güç sağladığını belirtti. Bu durum, Güneydoğu Asya'da 2026'nın ilk yarısında güneş ve rüzgâr gibi yenilenebilir enerji yatırımlarının 2025'in aynı dönemine kıyasla yüzde 51 artmasını sağlayan bir yatırım patlamasını tetikliyor.
Fırsat kaynaklarından bir diğeri ise iklim adaptasyonundan gelmektedir. BM'ye göre, yıllık küresel adaptasyon maliyetlerinin 2050 yılına kadar yılda 280 milyar dolar ile 500 milyar dolar arasında olması bekleniyor, ancak bugüne kadar bu meblağın çok küçük bir kısmı kullanılabilmiştir.
Sorunun boyutu ve potansiyel fırsat, Hindistan merkezli Afete Dayanıklı Altyapı Koalisyonu tarafından da vurgulanmıştır; koalisyon, küresel altyapının yaklaşık 850 milyar dolarlık kısmının (yaklaşık üçte biri Asya'da) her yıl küresel çapta iklim felaketlerine maruz kaldığını tespit etmiştir. Koalisyon, Asya'da önümüzdeki üç onlar yılda inşa edilmesi gereken yeni iklime dayanıklı altyapı miktarının geçmiş iki yüzyılın toplamına eşdeğer olacağını öngörmektedir.
Gelecekte BM ve diğer kilit paydaşlar, özel sektörden gelecek fonlar da dahil olmak üzere daha fazla kaynağın devasa iklim adaptasyon finansmanı açığının kapatılmasına yönlendirilmesini çok taraflı kalkınma bankalarının sağlayabileceğini ummaktadır. Türkiye'deki COP31'de bu konu...