Tahran Cuma günü yaptığı açıklamada, stratejik Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak için bir plan sunduğunu belirtti, ancak ABD Başkanı Donald Trump teklifi reddettiğini söyledi.
Dünya petrol arzının ana damarı olan su yolu, yaklaşık yedi aydır çıkmazda olan Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasındaki çatışmanın merkezinde yer alıyor. Ancak bu hafta New York'taki BM dünya liderleri zirvesinde yürütülen yeni arabuluculuk çabaları, bir anlaşmaya varılması yönünde bir miktar iyimserlik yarattı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Salı günü Trump'ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile görüşmelerde bir araya geldi ve daha önce savaşı sona erdirmenin ve hayati nakliye kanalını yeniden açmanın koşullarını ortaya koydu.
BM'de konuşan Arakçi, "İran, Katar aracılığıyla Amerika Birleşik Devletleri'ne somut bir yedi günlük plan iletti. Gerekli koşullar karşılanırsa boğaz yeniden açılabilir ve normal deniz taşımacılığı yedi gün içinde yeniden tesis edilebilir" dedi.
"Seçim artık Amerika Birleşik Devletleri'ne kalmıştır. İran zorlamayı, tehditleri veya gözdağını kabul etmez ve baskı altında egemen haklarından vazgeçmeyecektir."
Bununla birlikte Trump, Beyaz Saray'da gazetecilere yaptığı açıklamada, "Onlar (İran) bir teklifte bulundular, ancak ben bunu reddettim" dedi.
Bugün daha erken saatlerde Wall Street Journal gazetesi, konuya yakın ABD'li yetkililere dayanarak Trump'ın teklifi reddettiğini bildirmişti.
Haberde, 80 yaşındaki başkanın Tahran'ın taleplerini karşılayacağından şüphe duyduğu belirtilirken, yenilenen bir bombalama kampanyasının muhtemel görüldüğü eklendi.
Trump ayrıca Truth Social platformunda, Hürmüz Boğazı'nın daire içine alındığı ve üzerine "Trump Boğazı" yazıldığı bir harita görseli paylaştı.
Daha önceki medya raporlarında, yeni planın Lübnan dahil olmak üzere Orta Doğu'daki tüm düşmanlıkların yedi gün süreyle durdurulmasını öngördüğü öne sürülmüştü.
Haberde ayrıca, en az 12 milyar dolar değerinde olduğu tahmin edilen dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması, İran petrolü üzerindeki yaptırımların kaldırılması ve ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasının sona erdirilmesi çağrısında bulunulduğu belirtildi.
Ateşkesin yedinci gününde İran, Hürmüz'ü yeniden açacaktı.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, CBS televizyonuna verdiği röportajda, ateşkes "sürecinin bunu kabul ettikleri günden itibaren başlayacağını" söyledi.
Pezeşkiyan, "Pakistan'da imzalanan mutabakat zaptına dayanarak daha önce bir anlaşmaya varmıştık... Eğer Amerika Birleşik Devletleri bu şekilde ilerlemeyi kabul ederse, her şey eskiye dönecektir" diye ekledi.
Devrim Muhafızları sözcüsü Hüseyin Mohebi, Salı günü AFP'ye verdiği özel röportajda, Yemen'deki düşmanlıkların sona erdirilmesinin de Tahran'ın talepleri arasında yer aldığını söyledi.
ABD ve İran, savaşı sona erdirmek, boğazı yeniden açmak ve İran'ın nükleer programı üzerine müzakereleri başlatmak amacıyla Haziran ayında Pakistan arabuluculuğunda bir mutabakat zaptı imzalamıştı.
Ancak bu anlaşma, İran'ın su yolundaki onaylanmış rotasından sapmakla suçladığı ticari gemilere Hürmüz'de ateş açmasından kısa bir süre sonra bozulmuştu.
İran, güvenlik ve egemenlik gerekçeleriyle gemilerin geçişten önce izin almasını şart koşuyor.
Kurala uymayan gemiler düzenli olarak hedef alınırken, ABD buna misilleme olarak İran kıyı bölgelerini ara sıra bombalıyor.