Yunanistan ve Türkiye'de, enerji ve Avrupa'ya doğalgaz tedarikine yönelik alternatif güzergahlar odaklı, jeopolitik riskleri son derece yüksek yoğun bir diplomatik mücadele kapalı kapılar ardında yürütülüyor.
İşin kalbinde, birbiriyle rekabet halindeki Amerikan çıkarları arasındaki örtülü bir çekişme yer alıyor. Bir tarafta, Yunanistan'dan Balkanlar'a ve Doğu Avrupa'ya uzanan Dikey Koridor'u sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ile besleyerek güçlendirmek isteyenler bulunuyor. Diğer tarafta ise devasa Kuzey Kubbe sahasından gaz taşıyacak ve Kalkınma Yolu olarak bilinen Katar-Türkiye kara boru hattını yeniden canlandırmaya çalışanlar yer alıyor. Projenin hayata geçmesi halinde boru hattı Katar'dan Suudi Arabistan, Ürdün veya Irak ve Suriye üzerinden geçecekti.
Enerji diplomasisi çevrelerindeki kaynaklara göre, bölgedeki iki ABD büyükelçisi, Atina'daki Kimberly Guilfoyle ve Ankara'daki Tom Barrack, birbirine zıt Amerikan çıkarlar setlerini ilerletmek için ayrı ayrı çaba sarf etti. Aynı kaynaklar, Guilfoyle'un görevden alınmasını bu yüksek riskli rekabetle ilişkilendiriyor.
Merkezi Virginia'da bulunan LNG devi Venture Global, Dikey Koridor üzerinden sıvılaştırılmış gazı teşvik eden lider aktör konumunda. Şirket, AKTOR (%60) ve DEPA Commercial'ın (%40) ortak girişimi olan Atlantic SEE LNG Trade ile uzun vadeli tedarik anlaşmaları imzaladı.
Ege'nin diğer yakasında ise analizlere ve medya raporlarına göre, 2,000 kilometreden uzun olacak boru hattının yeniden canlandırılması Texas merkezli Chevron, Katar'dan UCC ve kurucusunun Barrack ile yakın iş bağlarına sahip olduğu bildirilen yatırım firması TI Capital tarafından destekleniyor. Daha spesifik olarak, Reuters tarafından yürütülen bir soruşturma, Barrack'ın, Kalkınma Yolu'nun bir parçasını oluşturabilecek bir başka boru hattı olan Irak ile Suriye'yi birbirine bağlayan Kerkük-Baniyas hattının TI Capital'e verilmesi için yoğun bir şekilde kulis yaptığını ortaya koydu. 9 Ekim 2026'da yayımlanan Reuters raporu, ABD'li elçinin yaklaşık 15 milyar dolar değerindeki projeden pay almak isteyen bir şirketle olan bağlarını incelemişti.
Genel olarak Kalkınma Yolu, hayata geçirilmesi son derece karmaşık ve zor bir girişim olarak öne çıkıyor.
Birbiriyle yarışan iki güzergahtan Dikey Koridor, hem Yunanistan'ın hem de Amerika Birleşik Devletleri'nin güçlü kamusal desteğini arkasına alarak net bir üstünlük elinde bulunduruyor.
Rakibinin aksine Dikey Koridor halihazırda mevcut. Bu hat, özünde Güneydoğu Avrupa'yı kapsayan bir boru hattı ve altyapı ağı niteliğinde. Yunanistan, Revithoussa LNG terminali, Dedeağaç açıklarındakiyüzen depolama ve yeniden gazlaştırma ünitesi (FSRU) ve Amerikan gazı için çıkış noktası olarak Sidirokastro'yu kullanan mevcut bir boru hattı ile bu ağı demirliyor. Buradan Bulgaristan, Romanya ve Moldova üzerinden umut vadeden bir pazar olan Ukrayna'ya uzanıyor. Son yapılan anlaşmalar Arnavutluk, Sırbistan ve Kuzey Makedonya'yı da tablonun içine dâhil etti.
Söz konusu koridor, Avrupa Komisyonu'nun 2027 yılından itibaren Rus doğalgazı ithalatını yasaklama kararının ardından şekillendi. Rus gazı, Türk çıkarlarına hizmet eden ve Azerbaycan tedariki gibi gösterilen TürkStream üzerinden Avrupa'ya ulaşıyordu. Alternatif kaynakları güvence altına alma yarışının tüm hızıyla sürdüğü bu dönemde Amerikan LNG'si pazar payı için rekabet ediyor.
Avrupa enerji açlığı çekiyor ve bu güzergah 100 milyonluk bir pazara hizmet ediyor. Hükümet kaynaklarına göre, Dikey Koridor'un tamamen faaliyete geçirilmesi Türkiye'nin bölgedeki enerji nüfuzunu dizginleyecektir.
Yunanistan Çevre ve Enerji Bakanı Stavros Papastavrou, Open televizyon kanalına yaptığı açıklamalarda bu noktaya dikkat çekti