Japon bilim insanları, Güneş Sistemi'nin ve Dünya'daki yaşamın kökenlerinin çözülmesine yardımcı olabilecek örnekler toplamak üzere Mars'ın uydularına bir görev hazırlığı yapıyor; bu misyon, Mars bölgesine yapılacak ilk gidiş-dönüş seferi olmayı hedefliyor.
ABD ve Avrupa uzay ajanslarının yanı sıra çok sayıda üniversite ve teknoloji şirketinin iş birliğiyle hazırlanan insansız Mars Moons eXploration (MMX) sondası, aynı zamanda gelecekteki insanlı keşifler için zemin hazırlamaya yardımcı olabilir.
Japan Aerospace Exploration Agency'ye (JAXA) göre, MMX'i taşıyan amiral gemisi H3 roketi Salı günü yerel saatle sabah 4.41'de Tanegashima Uzay Merkezi'nden fırlatılmaya hazırlanıyor.
JAXA'nın H3 roket ekibinin proje yöneticisi Makoto Arita, fırlatmadan iki gün önce gazetecilere yaptığı açıklamada, “Böyle büyük bir görevin içinde yer alabilmek inanılmaz derecede heyecan verici” dedi.
Uzay aracı önümüzdeki yıl ağustos ayında Mars yakınlarına varacak ve burada uydularından biri olan Phobos'un yörüngesine girecek; ardından Mars küresi içinde geçireceği üç yıllık operasyon süresince yüzeyden en az 10 gram malzeme toplayacak.
Çizgi roman kahramanı Asterix'in köpeğinin Fransızca adı olan IDEFIX adlı bir gezgin araç (rover), güvenli bir inişi garanti etmeyi amaçlayan yüzey gözlemlerini ilk olarak gerçekleştirecek.
MMX'in proje yöneticisi Yasuhiro Kawakatsu, “Phobos'tan örnekleme yapmak elbette bir dünya ilki, ancak bu … Mars sistemine yapılan ilk gidiş-dönüş seferi olduğu anlamına geliyor” dedi.
JAXA, görevin aynı zamanda insanlı Mars keşfi için "esansiyel" olan Mars'a gidiş-dönüş gereksinimlerini belirleyerek Phobos'u "doğal bir uzay istasyonu" olarak kullanma olasılığını araştıracağını belirtti.
Araç, Dünya'ya dönmeden önce, Kızıl Gezegen'in diğer uydusu Deimos'u da gözlemleyecek ancak üzerine iniş yapmayacak.
Çarpma veya Yakalama
JAXA, görevin Mars'ın ve iki uydusunun nasıl oluştuğunu ortaya çıkaracağını umuyor; bu bilgi, Güneş Sistemi'nin nasıl doğduğunu anlamada kilit bir parça niteliğinde.
Mars uydularının kökenine dair teorilerden biri olan “dev çarpma” hipotezi, uyduların gök cismiminin Mars'la çarpışmasından sonra oluştuğunu öne sürüyor.
"Yakalama" hipotezi ise uyduların Mars'ın yerçekimi tarafından yakalanan asteroitler olduğunu varsayıyor.
Güneşe en yakın dört kayalık dünya olan Merkür, Venüs, Dünya ve Mars'ı kapsayan karasal gezegenlerde yaşanabilir bir ortamın nasıl ortaya çıkmış olabileceğini ortaya koyacak.
IDEFIX üzerinde çalışan Fransız astrofizikçi Patrick Michel, “MMX, su, uçucu maddeler ve organik bileşenleri dış Güneş Sistemi'nden iç kayalık gezegen bölgesine ulaştıran taşıma mekanizmalarına ışık tutacak – bu süreçler bu dünyaları yaşanabilir kılmada kilit bir rol oynamış olabilir” dedi.
Michel, “Phobos ve Deimos gerçekten bu erken dağıtım sistemlerinin kalıntılarıysa, yaşamın kökenlerinin kendilerine ve hatta daha doğru ifade etmek gerekirse, kayalık gezegenlerde yaşamın ortaya çıkmasında kilit rol oynayan maddelerin taşınmasına dair ipuçları barındırıyor olabilirler” dedi.
'Yerçekimi kuyusunun' Derinliklerinde
MMX; Fransa Ulusal Uzay Araştırmaları Merkezi (CNES), Alman Uzay Ajansı (DLR), NASA, Avrupa Uzay Ajansı (ESA) ve yaklaşık 20 üniversite ile teknoloji şirketinin ortak ürünüdür.
JAXA bilim insanlarına göre, Phobos üzerindeki yerçekimi son derece zayıf olduğundan, uzay aracının iniş ayaklarının geliştirilmesi özellikle zorlu olmuştur.
Japonya'nın insansız Ay İnceleme Akıllı Lander'ı (SLIM) – yani “Ay Keskin Nişancısı” – 2024 yılında Dünya'nın Ay'ına iniş yaptıktan sonra devrilmişti, ancak yine de veri iletmeyi başarmış ve iki haftalık birkaç ay gecesini atlatmıştı.