Pakistan’daki sivil-askeri ilişkiler hiçbir zaman ideal düzeyde olmamıştır. Koalisyon hükümetinin son dönemdeki uzlaşmacı çabalarına ve benimseme politikasına rağmen, güvenlik odaklı çevrelerde hükümetin birçok meselesinin ele alınış biçimine dair endişeler devam etmektedir.
Şimdilik ise federal ve eyalet hükümetlerini kapsayan sivil-askeri gerilimlerin tırmanma ihtimali oldukça düşüktür; bu konudaki son kriz, valilik rejimi ve olağanüstü hal yoluyla devrilen PTI hükümetiydi. PTI hükümetine yöneltilen en büyük suçlama, teröristlere karşı net bir tutum takınmaktan çekinmesi ve böylece onların eyaletin bazı bölgelerinde, özellikle güney ilçelerinde nüfuzlarını genişletmelerine zemin hazırlaması olmuştur.
Askeri bürokrasi anlatı (nüfuz) konusunda oldukça hassastır; bunu bir subversiyon (düzen bozucu faaliyet) ve melez savaşın bir parçası olarak değerlendirmekte, bu konudaki her türlü siyasi veya ideolojik desteği düşmana destek olarak görmektedir. Taliban yanlısı teröristlerin 'Fitna al-Khwarij' ve Beluc isyancıların 'Fitna al-Hindustan' olarak nitelendirilmesi de aynı yaklaşımı yansıtmaktadır. Herkesin bu yaklaşımı izlemesi beklenmektedir; bu nedenle PTI hükümetinin güvenlikle ilgili birçok politikadaki muhalefeti bir düzene başkaldırı eylemi olarak yorumlanmaktadır. Öte yandan, sivil hükümetlerin güvenlik işlerine fiilen ne ölçüde katkıda bulunduğu da ortadadır.
Güvenlik alanı, askeri bürokrasi ile sivil hükümetler arasında sıklıkla sürtüşmeye neden olmuştur; onlarca yıldır siyasi liderlik, güvenlikle ilgili konularda farklı ses çıkarmamayı öğrenmiştir. 'Memogate' PPP (Pakistan Halk Partisi) için, 'Dawnleaks' ise Mian Nawaz Şerif için son böyle bir ders olmuştur; Miyan İmran Han’ın PTI partisinin Hayber Pahtunhva'daki iktidar koltuğundan uzaklaştırılması da aynı kalıbı takip etmiş görünmektedir. Hikaye sadece düzene başkaldırı veya güvenlik politikası üzerindeki anlaşmazlıklardan ibaret değildir. Bazı yorumcuların işaret ettiği başka ilgili boyutlar da var: bunlar arasında yeni eyaletler kurulması çağrısını ve 18. Anayasa Değişikliği'nin geri alınmasını tetikleyen mali mesele de yer almaktadır. Bir diğer boyut ise Afgan dosyasının kapatılmasıyla bağlantılıdır.
Butto’nun politikası sadece bir kaldıraçtı. Onu bir ideolojiye dönüştüren ise Ziya [ül-Hak] oldu.
Afgan politikası yarım asırdır Pakistan’ın siyasetini şekillendirmiştir; ancak artık güvenlik çevrelerinde bile bunun işe yaramadığına dair genel bir kabul vardır. Devletin geçmişteki yaklaşımlardan uzaklaştığı aşikardır. Bu bağlamda, bazı entelektüeller ve yorumcular militanlığı, daha geniş Pahtun toplumunun yerel dinamiklerinin şiddetlendirdiği Pahtunların kültürel bir ifadesi olarak tasvir etmişlerdir. Damgalama anlamına gelecek böyle bir algıyı yapı söküme uğratmaya gerek yoktur. Aslında, meseleye sosyokültürel bir lensle yaklaşmak, güvenlik ve Afgan politikasının asıl mimarlarından odak noktasını uzaklaştırmaktadır. Önceki Afgan politikası iyi çalışmış ancak jeopolitik bağlamlarda işlevselliğini yitirmiştir. Bu politika, askeri diktatör General Ziya ül-Hak ve ekibi tarafından kurgulanmış ve ağustos 2021'de Taliban Afganistan'da iktidarı ele geçirene kadar aşağı yukarı işlevsel kalmıştır. Ziya dosyası birkaç değişiklik ve düzeltme görmüş olsa da, bu işlerle başa çıkmak için genel çerçeve çok fazla değişmemiştir.
Ziya dosyası, Washington, Pekin, Riyad ve Ankara dahil olmak üzere müttefiklerin bile kaygıları olan birkaç kritik bileşene sahipti — özellikle de devlet dışı aktörlere güvenilmesi. Mian Nawaz Şerif buna dikkat çekmiş ancak sonuçlarına katlanmak zorunda kalmıştı. Birçok analist, bu kusurlu politikanın sorumluluğunu taşımaktadır