Geçtiğimiz yıl Oval Ofis'te yaşanan krizden bu yana ABD-Ukrayna ilişkilerindeki en büyük kriz, Elon Musk'ın Starlink internet hizmeti üzerinden çalışan kritik bir Ukrayna askeri sisteminin kesilmesini kimin emrettiğine dair anlaşmazlık nedeniyle daha da kötüleşiyor.
Bu sırada Başkan Volodimir Zelenski, ABD'nin yaklaşan ara seçimler öncesinde yüksek dizel ve benzin fiyatlarını daha da artırdığında ısrar ettiği Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırılara yeniden başlayacağı konusunda uyarıda bulunuyor.
Bu yeni kopuş, hayatta kalma mücadelesi veren Ukrayna için sert bir yeni gerçeği yansıtıyor: Trump'ın, İran'daki savaşı nedeniyle politik olarak yıkıcı hale gelen enerji maliyetlerini düşürme çabası, Ukrayna'nın kendi savaşını kazanmasını daha zor ve tehlikeli hale getiriyor.
Trump, Perşembe günü Newsmax'e verdiği bir röportajda Ukrayna liderine sert çıktı.
"Zelenski'nin büyük bir hayranı değilim. O ülkeyi mahvettiler" diyerek, Rus işgalcilere karşı kendini savunan bir ülkenin savaşın yıkıcı sonuçlarından sorumlu tuttu. "Zelenski ile anlaşmayı Putin'e göre daha zor buluyorum."
Ukrayna lideri Cuma günü bu söze karşılık vererek savaş sırasında kendisinin yanında duran Avrupa'daki "gerçek liderleri" övdü.
Bu, Zelenski ve Ukrayna'nın bir ABD seçimi öncesinde Trump'la ilk kez ters düşmesi değil. Başkan, 2019'daki bir telefon görüşmesinde, askeri yardım ihtimalini kullanarak Zelenski'ye Joe Biden ve oğlu Hunter hakkında soruşturma açması için baskı yapmaya çalışmıştı. Bu hamle Trump'ın ilk azline yol açmıştı.
Ukrayna'nın ABD siyasetine en son karışması, Washington ve Avrupa'da, başkanın yalnızca kendi siyasi çıkarlarını ön planda tutmakla kalmayıp, artık Putin'e aktif olarak yardım etmek için bir dizi adım attığı yönündeki endişeleri körüklüyor.
Washington ile Kiev arasındaki son kriz, Trump'ın geçen Cuma günü Rusya'dan dizel satın almak için yaptırımları delen bir anlaşma duyurmasıyla başladı.
Trump yönetimi daha sonra hafta sonu Ukrayna'yı, Rusya'nın rafinerilerine yönelik uzun menzilli saldırıları durdurmadığı takdirde ABD'nin askeri operasyonlar için istihbarat paylaşımını durdurabileceği ve Avrupa'nın ABD yapımı silah satın almalarını bloke edebileceği konusunda uyardı.
Birçok Cumhuriyetçi de dahil olmak üzere öfkeli tepkilerin ortasında Trump, Rusya ile Ukrayna arasında enerji tesislerini kapsayan bir ateşkes duyurdu - ancak daha sonra neyden bahsettiğini bilmeyen savaşan tarafları önceden bilgilendirmediğinin sinyalini verdi.
Ukrayna sözde ateşkesi gözlemledi, ancak Rusya enerji tesislerine karşı 600.000 kişiyi karanlıkta bırakan yıkıcı hava ve insansız hava aracı saldırıları düzenledi. Salı günü Zelenski, hükümetinin, Kiev'deki büyük bir elektrik santralini vuran ve bir konut binasına zarar veren Rus balistik füze saldırısı öncesinde ABD'den her zamanki erken uyarıyı almadığını söyledi.
Washington ile yaşanan restalleşme Ukrayna'yı özellikle öfkelendirdi çünkü bu durum, ABD'den hiçbir önemli kınama almayan sivil yerleşimlere yönelik aralıksız füze saldırılarının arka planında gerçekleşti.
Kiev'in 23 sakini Katya Futyma, Perşembe günü CNN'den Jim Sciutto'ya başkentteki füze saldırılarının giderek daha korkutucu hale geldiğini söyledi. "Asla bilemiyorsun, herhangi bir saniye evini, belki de (komşunun) evini vurabilir" dedi. Rus balistik füzelerinin neden artık uyarısız geldiği sorulduğunda ise şu yanıtı verdi: "Bence bu politik… ABD bizi daha önce uyarmıştı."
Sivillerin kırılganlığı, Perşembe günü CNN'in Ukrayna'nın ABD yapımı Patriot hava savunma sistemi füzelerinin tükendiğini bildirmesiyle daha da netleşti. Trump bu yılın başlarında, Ukrayna'ya Patriot tedarki için yeşil ışık yakma ihtimalini kamuoyuna duyurmuştu.