Elli dört yıl boyunca Bangladeş dış politikasının hikayesi çoğunlukla tek bir yöne, Yeni Delhi'ye doğru yazıldı. Kendi içinde bu mantıklıydı. Hindistan, 1971'de ülkenin kuruluşuna ebelik etmişti ve sonrasındaki hükümetler, özellikle Şeyh Hasina'nın uzun Awami Birliği dönemi, Hindistan ile o kadar yakın bir ilişki kurdu ki; Bangladeşli bürokratlar Hindistan akademilerinde eğitildi, güvenlik servisleri Hintli mevkidaşlarıyla sessizce koordinasyon sağladı ve ticaret yolları neredeyse varsayılan olarak Hindistan limanlarına yöneldi.
Bu bir ortaklıktı. Ancak sıradan birçok Bangladeşli için bu aynı zamanda bir kafesti.
O kafesin kapısı Ağustos 2024'te açıldı. Öğrenci liderliğindeki bir ayaklanma Hasina hükümetini devirdi ve ardından oluşan boşlukta, Nobel ödüllü Muhammed Yunus liderliğindeki geçiş yönetimi, Dakka'nın yarım asırdır ciddi bir şekilde denemediği bir şeyi yapmaya başladı: Hindistan dışındaki seçeneklere de göz atmak. Bir zamanlar adı bile anılamayan komşu Pakistan da bunlardan biri haline geldi.
Bu küçük bir hikaye değil ve Delhi'nin yorumcularının çerçevelediği gibi bir komplo ya da ihanet de değil. Bu çok daha ilginç ve meşru bir durum: Orta büyüklükteki bir ulusun, her egemen devletin kendisi için talep ettiği aynı hakkı —çeşitlendirme, riskten kaçınma ve ortaklarını miras yerine liyakate göre seçme hakkını— kullanmasıdır.
Saddedeki gerçekler spekülatif değildir. 2025'in sonlarında, Pakistan'ın dönemin Genelkurmay Başkanları Komitesi Başkanı Orgeneral Sahir Şamşad Mirza Dakka'yı ziyaret ederek bizzat Yunus ile, Bangladeş Ulusal Güvenlik Danışmanı ve Pakistan'ın Yüksek Komiseri ile birlikte görüştü.
Görüşme; şikayetlerin dilinden ziyade, iki devletin sıfırdan bir ilişki inşa etmesinin olağan dağarcığı olan ticaret, yatırım ve savunma işbirliğini kapsıyordu. Bu, birkaç yıl önce düşünülemeyecek bir toplantıydı ve her iki başkent de 1971 savaşının ilişkilerinin son sözü olmak zorunda olmadığına karar verdiği için gerçekleşti.
Ardından lojistik geldi. Karaçi ile Dakka arasındaki doğrudan deniz ve hava bağlantıları 2026'nın başlarında yeniden başladı ve mal ve insanları pahalı, dolaylı güzergahlardan geçmeye zorlayan 14 yıllık kesintiye son verdi.
Pakistan, tek bir kara veya deniz koridoruna bağımlılığını azaltmaya çalışan bir ülke için potansiyel olarak yararlı bir seçenek olan Karaçi Limanı'nın Bangladeş-Çin ticareti için bir transit noktası olarak hizmet vermesini resmi olarak önerdi. Bunların hiçbirinin Bangladeş'in Hindistan ile tek bir bağı bile koparmasını gerektirmedi. Bu hamle sadece Dakka'ya odadan çıkacak ikinci bir kapı verdi.
Ve Şubat 2026'da Bangladeşli seçmenler Bangladeş Milliyetçi Partisi'ne parlamento zaferi kazandırarak geçiş dönemi faslını kapattı ve Yunus'un başlattığı çeşitlendirmeyi tersine çevirmek yerine bugüne kadar devam ettiren seçilmiş bir hükümeti iş başına getirdi.
Bu, dışarıdan dayatılan bir politikanın profili değildir. Bu, en azından gerçek bir seçimden sağ çıkacak kadar iç desteğe sahip bir politikanın profilidir.
Bandung'dan Yeni Delhi'nin kendi stratejik çevrelerinde kullandığı modern "çoklu uyum" diline kadar her ciddi dış politika geleneği, çeşitliliği bir sadakatsizlik işareti değil, olgunluk işareti olarak görür.
Vietnam, Çin ile Amerika Birleşik Devletleri arasında denge kuruyor. Hindistan'ın kendisi aynı yıl içinde hem Rus petrolü hem de Amerikan silahları satın alıyor. Bangladeş'in de eşdeğerini yapması —Pakistan, Çin ve Türkiye'ye kanallar açarken Hint ticaret bağlarını canlı tutması— radikal bir durum değildir. Bu sadece Bangladeş'in aynı kulübe mezun olması demektir.
Pakistan için buradaki fırsat gerçektir