Yemen'deki Husi çatışması on bir buçuk yıldır sürerken, bazı kesimler grupla savaşmaya devam etmek yerine onu fiili otorite olarak kabul etme eğilimindedir. Ne de olsa, geçmişte Sana'yı yönetenlerle kimliklerine veya ideolojilerine bakılmaksızın genel olarak müzakere edilmiştir.
Bu pragmatik bir önermedir. Ancak sorun, Husi projesinin kendisinde yatmaktadır. Grup, devlet fikrinin ta kendisiyle temelden çelişmektedir ve tutumu, "örgüt" otoritesini koruma kararlılığını açıkça ortaya koymaktadır.
Husiler, silahlı bir grup olarak silahlarını elinde tutmaya ve dış ittifaklarına uygun olarak savaşlar yürütmeye devam ederken, devletin kaynaklarından ve kurumlarından olduğu kadar başkaları tarafından sağlanan tanınmadan da yararlanmak istemektedir. Bu perspektiften bakıldığında, iktidara gelmek grubun kendi projesini ilerletmenin bir aracı haline gelmektedir.
2013'te başlayan ve takip eden iki yıl boyunca devam eden olaylar net bir test vakası sunmaktadır. Husiler Ulusal Diyalog Konferansı'na katılmaya davet edilmiş ve Saada için koltuklar ve özel ayrıcalıklarla ödüllendirildikleri, yürütme organına katılma fırsatı verildikleri Barış ve Ulusal Ortaklık Anlaşması'nı imzalamışlardır. Buna karşılık, orta ve ağır silahlarını devlet kurumlarına teslim etmeleri gerekiyordu.
Grup devlet fikrinin ta kendisiyle çelişmektedir
Abdulrahman Al-Rashed
Bunun yerine süreç, devlet kurumlarına el koymaları, Cumhurbaşkanı Abdrabbuh Mansour Hadi'yi gözaltına almaları ve parlamentonun feshedilmesi gibi gelişmelerle sona ermiştir. Ardından devlet kurumlarını içselleştirmeye ve diğer herkesi dışlamaya girişmişlerdir. Yemenliler arasında savaşın patlak vermesi kaçınılmazdı.
Üstünlüğünü kurduktan sonra grup, devlet olmayı ve devletin Husilerle eş anlamlı hale gelmesini bekliyordu. Ancak tam olarak olan bu değildi. Bunun yerine, resmi hükümet pozisyonlarına paralel olarak fiili otorite kullanan bir denetçiler ağı kurdu.
İkinci deneyim, eski Cumhurbaşkanı Ali Abdullah Saleh Husilerle yöneten bir "ortaklıkta" ittifak kurduğunda gerçekleşti. O dönemde iktidarda olmamasına rağmen Saleh hâlâ silahlı kuvvetlerin çoğunu kontrol ediyordu. Ancak Saleh bile grubu yanlış hesapladı ve sonunda 2017'de sokakta öldürüldü. Bazıları bunu sadece Husi üstünlüğüyle sona eren bir iktidar mücadelesi olarak görebilir ve bu nedenle yeni gerçeğin kabul edilmesi ve buna göre ele alınması gerektiğini savunabilir.
Bir kez daha, neden pragmatik olunmasın ve İmparator Yahya'dan Yargıç Cumhurbaşkanı Abdul Rahman Al-Iryani'ye ve son olarak Saleh'e kadar geçmişte yapıldığı gibi Sana'yı yönetmeye gelen herkesle müzakere edilmesin?
İşin aslı, bu zaten denenmiştir. Ancak ideolojik bir grup olan Husiler kendilerini bir devlete dönüştürmeyi reddettiler. Komşu Suudi Arabistan'a ve daha geniş bölgeye, daha öncesinde ise Yemen halkına karşı savaşlar yürütmeye devam ettiler. Kendi paralel kurumlarına sahip silahlı bir örgüt olarak kaldılar.
Bazıları yeni gerçeğin kabul edilmesi gerektiğini savunuyor
Abdulrahman Al-Rashed
İşte IŞİD ve Hizbullah ile yapılan karşılaştırmalar, ideolojileri ve deneyimleri aynı olduğu için değil, devletle olan ilişki biçimlerinin doğası gereği burada ortaya çıkmaktadır. IŞİD daha aşırı bir vakayı temsil etmektedir: Mevcut devletleri reddetmiş ve sınırlarının ötesine uzanan bir halifelik kurmaya çalışmıştır.