Birkaç yıl içinde dünya, bolluk durumundan birçok alanda kıtlık ve kaynak yetersizliği durumuna geçmiştir. Bu kıtlıklar özellikle tasarruf, fosil yakıtlar, elektrik, yarı iletkenler, deniz taşımacılığı ve endüstriyel metaller konularında ortaya çıkmaktadır. Kaynak yetersizliği temel olarak iki faktörden kaynaklanmaktadır: yapay zekanın (AI) gelişimi ve askeri çatışmalar.
Yatırım ve tasarruf arasındaki dengeden başlayalım. Londra Menkul Kıymetler Borsası Grubu'nun tahminlerine göre, teknoloji devlerinin yapay zeka altyapısına (yarı iletkenler, veri merkezleri, sunucular, yazılımlar ve ağlar) yaptığı yatırımların, teknoloji devleri için 2026 yılında 725 milyar dolara (634 milyar euro) ulaşması ve 2030'da 900 milyar doları aşması bekleniyor. Araştırma firması Gartner ise yapay zekayla ilgili küresel harcamaların 2026 yılında 2.600 milyar dolar olacağını tahmin ediyor.
Bunların katlanarak büyüymesi, dünyayı yatırıma kıyasla aşırı tasarruf durumundan yetersiz tasarruf durumuna geçirmiş ve bu da faiz oranlarının artmasına neden olmuştur. Uzun vadeli reel faiz oranları (uzun vadeli beklenen enflasyona göre düzeltilmiş) 2022'nin başında negatifti (ABD'de -%0,5, euro bölgesinde -%2); artık ekonominin büyüme oranlarını geride bırakmış durumdalar (ABD'de oran %2,6 iken büyüme %2; euro bölgesinde oran %1,5 iken büyüme %1).
Yapay zekanın gelişimi aynı zamanda elektrik tüketimini artırma etkisine de sahiptir. Uluslararası Enerji Ajansı'na göre, veri merkezlerinin elektrik tüketimi 2024 ile 2030 yılları arasında küresel elektrik üretiminin %1,4'ünden %3,1'ine yükselebilir. Bunun sonucunda, bugün bile halihazırda çok yüksek olan elektrik fiyatlarında kaçınılmaz bir artış yaşanacaktır.
Bu makalenin okunması gereken %63.74'lük kısmı kalmıştır. Devamı abonelere özeldir.