Endonezya, aylardır yatırımcıları ekonomisinin doğru yolda olduğuna ikna etmeye çalışıyor. Zayıflayan rupiah, artan bütçe baskıları ve bir dizi tartışmalı politika kararı bu görevi daha da zorlaştırdı.
Güneydoğu Asya'nın en büyük ekonomisinin yönetiminden duyulan şüpheler, artık merkez bankasında odaklandı. Başkan Prabowo Subianto'nun ekonomi politikasına yön vermeye çalışmasıyla birlikte bankanın bağımsızlığı son dönemde yoğun bir inceleme altına girdi.
Destry Damayanti'nin – temmuz ayı sonlarında Endonezya Merkez Bankası'nın (BI) vekaleten başkanlığına, geçen ay ise asaleten atanmasının – piyasaları sakinleştirmesi amaçlanıyordu. Ancak analistler, güvenin ancak ekonomi politikasının daha kredible hale gelmesi ve ülkenin mali sağlığını etkileyen kararların daha şeffaf olmasından sonra geri döneceğini belirtiyor.
Pazartesi günü Reuters'a verdiği bir röportajda Destry, merkez bankasının faiz oranlarını belirleme konusunda "tam otonomiye" sahip olduğunu, aynı zamanda hükümetle "sinerji" sürdürdüğünü vurguladı.
"Bir politika kararı almak üzere olduğumuzda – ister faiz oranlarını yükseltelim veya indirelim isterse diğer teşvikleri kullanalım – bu kararı verme konusunda tam yetkiye sahibiz" dedi.
Onun bu güvenceleri, Endonezya ekonomisi için çalkantılı geçen birkaç ayın ardından geldi. Rupiah bu yıl rekor seviyelere gerilerken, başlıca kredi derecelendirme kuruluşları Moody's ve Fitch ülkenin egemen kredi notu görünümünü durağandan negatife düşürdü.
Orta Doğu'daki çatışmalar zorlukları daha da artırdı. Küresel olarak petrol maliyetlerinin fırlamasına rağmen Cakarta, sübvansiyonlu akaryakıt fiyatlarını sabit tuttu. O tarihten bu yana enerji ithalatını ve Prabowo'nun amiral gemisi refah programlarını finanse etmek için devlet kurumlarının bütçeleri kesildi.
Cuma günü, endeks derleyicisi MSCI'ın yaptığı açıklamada Endonezya'nın piyasa işleyişindeki "devam eden şüpheli koordine ticaret davranışı ve anlamlı yaptırım kanıtı eksikliği de dahil olmak üzere önemli endişeleri" gerekçe göstererek artık gelişen piyasa statüsünü hak etmediğini belirtmesinin ardından yabancı sermaye kaçağı korkuları daha da körüklendi.
ABD'li şirket, milyarlarca dolarlık pasif yatırım fonunun takip ettiği küresel endekslerden Endonezya hisse senetlerini hariç tutacak ve daha önce işaret edilenden daha kötü olan "bağımsız" (standalone) statüye düşürülmesini önerdiğini açıkladı. Zaten bu yıl dünyanın en kötü performans gösteren piyasası olan Endonezya hisse senetleri, Cuma günü bu gelişmeye tepki olarak yüzde 11 çakılarak çok yıllı dipleri gördü ve 1998'den bu yana en dik bir günlük düşüşünü yaşadı.
Son aylarda piyasaları huzursuz eden diğer gelişmeler arasında emtia ihracatını merkezileştiren yeni bir politika, eski maliye bakanı Purbaya Yudhi Sadewa'nın ani bir kararla görevden alınarak yerine Suahasil Nazara'nın getirilmesi ve Prabowo'nun yeğeni Thomas Djiwandono'nun merkez bankası başkan yardımcılığına atanması yer alıyor.
Haziran ayında parlamento, para arzını yönetmek, enflasyonu kontrol altında tutmak, yasal ödeme araçlarını basmak ve dolaşıma sokmak, ulusal ödeme sistemlerini düzenlemek ve son mercii borç vereni olarak hareket etmek görevlerine ek olarak, Bank Indonesia'nın ekonomik büyümeyi ve istihdam yaratmayı desteklemesini zorunlu kılan finansal sektör kanununda bir revizyonu onayladı.
Hükümetin para politikasına ne ölçüde müdahil olduğu sorulduğunda Destry, yetkililerin bankanın aylık politika incelemesinin bir kısmına katılmaya davet edildiğini belirterek kendisinin de Prabowo ile toplantılara katıldığını sözlerine ekledi.
Reuters'a yaptığı açıklamada, "Endonezya'da başkan hükümetin başı ve devletin başıdır. BI, Endonezya devletine bağlıdır, dolayısıyla otomatik olarak eğer başkan gelişmeleri öğrenmek isterse bunun normal olduğunu düşünüyorum" dedi.
T