İran, Cuma günü Amerika Birleşik Devletleri'ne stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmaya yönelik bir plan sundu, ancak The Wall Street Journal'ın aktardığına göre Başkan Donald Trump bu teklifi reddetti. Küresel petrol ticareti için hayati önem taşıyan bu deniz yolu, yaklaşık yedi aydır çıkmaza giren ABD-İran çatışmasının merkezinde yer alıyor. Bu hafta New York'taki BM dünya liderleri zirvesinde yürütülen yeni arabuluculuk çabaları, olası ilerlemeler konusunda bir miktar iyimserlik yarattı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Irakçi, Cuma günü New York'taki BM merkezinde yaptığı açıklamada, ülkesinin Washington'a Hürmüz'ü yedi gün içinde yeniden açacak bir plan sunduğunu duyurdu. Irakçi, "Gerekli koşulların sağlanması durumunda boğaz yeniden açılabilir ve olağan deniz trafiği yedi gün içinde eski haline getirilebilir" dedi. "Karar artık Amerika Birleşik Devletleri'ne kalmıştır. İran zorbalığı, tehditleri veya gözdağını kabul etmez. İran baskılar altında egemenlik haklarından vazgeçmeyecektir" vurgusunu yaptı.
Ancak The Wall Street Journal, konu hakkında bilgi sahibi yetkililere dayandırdığı haberinde Trump'ın teklifi reddettiğini bildirdi. Makale, ABD başkanının Tahran'ın kendi taleplerini yerine getireceği konusunda şüpheci olduğunu ve yeni bombalamaların muhtemel olduğunu düşündüğünü belirtiyor.
Trump ayrıca Truth Social platformunda, Hürmüz Boğazı'nın daire içine alınarak "Trump Boğazı" olarak etiketlendiği bir harita görseli yayınladı. Daha önceki basın raporlarında, İran'ın sunduğu teklifin Lübnan dahil olmak üzere Orta Doğu'daki tüm düşmanlıkların yedi gün süreyle durdurulmasını öngördüğü belirtiliyordu. Söz konusu raporlara göre, bu planda ayrıca dondurulmuş en az 12 milyar dolar değerindeki İran varlıklarının serbest bırakılması, İran petrolüne uygulanan yaptırımların kaldırılması ve ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasının son bulması da yer alıyor. Ateşkesin yedinci gününde ise İran Hürmüz'ü yeniden açacaktı.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, CBS'e verdiği bir röportajda ateşkes sürecinin "bunu kabul ettikleri gün başlayacağını" söyledi. Pezeşkiyan, "Eğer ABD kabul ederse... her şey eskisi gibi olacak" diye ekledi.
Devrim Muhafızları sözcüsü Hüseyin Muhebi, Salı günü AFP'ye verdiği özel röportajda, düşmanlıkların Yemen'de de sona erdirilmesinin Tahran'ın talepleri arasında yer aldığını belirtti.
ABD ve İran, Haziran ayında savaşı sonlandırmak, Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak ve ardından İran'ın nükleer programı üzerine müzakereleri başlatmak amacıyla bir ön protokol imzalamıştı. Ancak bu anlaşma, İran'ın boğaz üzerinden geçiş için onaylanan rotadan çıktığını iddia ettiği ticari gemilere ateş açmasından kısa bir süre sonra bozuldu. İran, güvenlik ve egemenlik gerekçesiyle boğazdan geçmek isteyen gemilerden izin talep ediyor. Bu izni reddeden gemiler genellikle saldırıya uğruyor; ABD ise buna misilleme olarak İran kıyı bölgelerini bombalıyor.